„Wyniki naszego raportu wskazują na to, że Polki i Polacy chcą bezpiecznej i skutecznej psychoterapii” – podkreśla jedna z autorek badania dr Maria Baran z Wydziału Psychologii Uniwersytetu SWPS w Warszawie, cytowana przez Prawo.pl.

Według raportu, 68 proc. osób uważa, że psychoterapeuta powinien mieć wyższe wykształcenie psychologiczne lub lekarskie z specjalizacją w psychiatrii i opierać się na naukowo udowodnionych metodach terapeutycznych. Ponadto, zdaniem 63 proc. respondentów, wcześniejsze wykształcenie ma wpływ na skuteczność terapii.

Według informacji zawartych na stronie Prawo.pl, obecnie psychoterapeuci nie są zobowiązani do ukończenia studiów psychologicznych. Aby wykonywać ten zawód, wystarczy posiadanie tytułu magistra lub inżyniera w dowolnej dziedzinie. Konieczne jest jednak ukończenie kursu psychoterapii, przejście 250 godzin terapii własnej, 150 godzin superwizji oraz zdanie egzaminu. Dodatkowo wymagane jest odbycie trzymiesięcznego stażu na oddziałach posiadających atestację Polskiego Towarzystwa Psychologicznego (PTP).

„Doświadczenie jest ważne, ale olbrzymie znaczenie ma też to, czy ktoś przez pięć lat w trakcie jednolitych studiów uczył się psychologii, czy innych dziedzin; czy ma obszerną wiedzę, czy tylko kurs za sobą. Opieka nad pacjentem wymaga postawienia diagnozy, psycholog ma do tego narzędzia i nie musi odsyłać do innego specjalisty w razie wątpliwości” – mówi na łamach Prawo.pl Katarzyna Sarnicka, psycholożka, przewodnicząca Zarządu Krajowego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Psychologów.

Według Marty Boczkowskiej z Wielospecjalistycznego Wojewódzkiego Centrum Onkologii i Traumatologii im. M. Kopernika w Łodzi oraz Instytutu Psychologii PAN, pacjenci często trafiają do terapeutów stosujących metody niepotwierdzone naukowo, co opóźnia terapię i może być szkodliwe.

Psycholożka zwraca uwagę, że pacjenci, szukając pomocy, często trafiają do terapeutów, którzy stosują niepotwierdzone naukowo metody, co może opóźniać leczenie i przynosić szkodę pacjentom.

W badaniu zauważono, że ankietowani uważają, że istotne jest, aby rynek psychoterapii był bardziej kontrolowany przez instytucje. Aż 74% respondentów zgadza się, że powinien podlegać nadzorowi Ministerstwa Zdrowia, a 57% uważa, że psychoterapia powinna być poddana procedurze weryfikacji skuteczności i bezpieczeństwa metod, podobnie jak procedury medyczne.

„Zbyt mało mówimy o tym, że źle prowadzona psychoterapia może szkodzić. Mamy metodologię i możliwości do tego, żeby sprawdzać skuteczność i bezpieczeństwo stosowanych metod” – mówi dr n. med. Elżbieta Krawczyk-Pasławska, psycholożka kliniczna, członkini Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej i Psychoterapii EBP oraz Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w wypowiedzi dla Prawo.pl.

Zgodnie z raportem opartym na badaniach, autorzy przedstawili rekomendacje, w których podkreślają konieczność posiadania przez psychoterapeutę podstawowego wykształcenia psychologicznego lub lekarskiego ze specjalizacją w psychiatrii, zwłaszcza w przypadku psychoterapii świadczonej w ramach publicznej służby zdrowia.

Według autorów badania, psychoterapia powinna być traktowana jako usługa medyczna i być poddawana nadzorowi Ministerstwa Zdrowia. Należy regularnie sprawdzać jej efektywność i bezpieczeństwo za pomocą oceny specjalistycznej Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (OTMiT).

Pełny artykuł jest dostępny pod tym linkiem: https://www.prawo.pl/zdrowie/potrzebne-uregulowanie-psychoterapii-w-polsce-rekomendacje,529548.html

Pochodzenie informacji: pap-mediaroom.pl

Oficjalne otwarcie wydarzenia miało miejsce w obecności prominentnych gości, takich jak Marek Wójcik, wojewoda śląski, Maciej Biskupski, wiceprezydent Katowic, prof. Tomasz Szczepański – rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Maciej Kmita, zastępca dyrektora Departamentu Polityki Senioralnej KPRM. Podczas spotkania w Centralnym Klubie Pacjenta uczestnikom odczytano listy od Moniki Wielichowskiej, wicemarszałek Sejmu RP oraz Filipa Nowaka, prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. W imieniu minister Marzeny Okły-Drewnowicz, ds. polityki senioralnej, głos zabrał Maciej Kmita.

„Cieszę się, że taka inicjatywa jest organizowana w Katowicach. Tak duża frekwencja to wielki sukces. To wspaniałe, że przyjeżdżacie tutaj, żeby się badać” – mówił Marek Wójcik, wojewoda śląski. „Obecność podczas tego wydarzenia dowodzi, że inicjatywy o charakterze profilaktycznym są niezwykle ważne” – dodał Maciej Biskupski, wiceprezydent Katowic.

Nowa oferta Centralnego Klubu Pacjenta obejmuje bezpłatne badania oraz rozmowy ze specjalistami.

W ramach udziału w klubie, uczestnicy mają dostęp do rozbudowanej strefy medycznej, gdzie mogą skorzystać z 35 stoisk oferujących bezpłatne badania oraz indywidualne spotkania ze specjalistami.

„Badania, takie jak w kierunku raka prostaty, zaćmy, kardiologiczne, znamion skórnych, mammografia, cytologia, pakiet badań krwi, pomiar ciśnienia oraz analiza składu ciała, cieszyły się dużym zainteresowaniem. Uczestnicy chętnie korzystali z możliwości rozmów z kardiologiem, diabetologiem, chirurgiem naczyniowym, bariatrą, onkologiem, internistą, a także specjalistami: psychoonkologiem, psychoterapeutą, ds. badań klinicznych, farmaceutą, dietetykiem, diagnostą laboratoryjnym, trychologiem, fizjoterapeutą oraz Narodowego Funduszu Zdrowia” – powiedziała Katarzyna Kucia-Garncarczyk, prezes Fundacji „Z sercem do Pacjenta”.

Przeprowadzono wiele badań, rozmów z ekspertami, specjalistycznych warsztatów oraz udzielono porad medycznych. Fundacja „Z sercem do Pacjenta” Grupy American Heart of Poland zorganizowała Centralny Klub Pacjenta po raz drugi dla mieszkańców z całej Polski, 24 września w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach, aby wesprzeć w profilaktyce oraz codziennej trosce o zdrowie.

Oficjalne otwarcie wydarzenia odbyło się w obecności Marka Wójcika, wojewody śląskiego, Macieja Biskupskiego, wiceprezydenta Katowic, prof. Tomasza Szczepańskiego – rektora Śląskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Macieja Kmity, zastępcy dyrektora Departamentu Polityki Senioralnej KPRM. Uczestnikom Centralnego Klubu Pacjenta odczytano listy Moniki Wielichowskiej, wicemarszałek Sejmu RP oraz Filipa Nowaka, prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. W imieniu Marzeny Okły-Drewnowicz, minister ds. polityki senioralnej, głos zabrał Maciej Kmita.

„W tym roku nasze stoisko jest większe niż podczas pierwszej edycji Centralnego Klubu Pacjenta – jest więcej doradców, możemy wykonać więcej pomiarów. Bardzo nas cieszy zainteresowanie uczestników ofertą NFZ” – mówiła Katarzyna Adamek, dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach.

„Polska może poszczycić się tym, że zawał serca jest tu skutecznie leczony” – podkreślał prof. Andrzej Bochenek, wybitny polski kardiochirurg, który opowiadał o nowoczesnych metodach leczenia serca oraz o tym, jak skutecznie o nie dbać.

Wzbogacenie wiedzy

W trakcie wydarzenia uczestnicy mogli zapoznać się z najnowszymi metodami leczenia otyłości oraz innowacyjnymi rozwiązaniami dla pacjentów placówek medycznych. W ramach tej inicjatywy przekazywano także praktyczne informacje dotyczące profilaktyki i dbania o zdrowie.

Pomoc dla osób dotkniętych skutkami powodzi

Centralny Klub Pacjenta, wiceprezydent Katowic, i ratownicy GOPR zorganizowali warsztaty wsparcia psychologicznego i przeprowadzili szkolenia dotyczące postępowania w sytuacjach kryzysowych związanych z powodziami. Caritas również zaangażowała się w udzielanie pomocy osobom poszkodowanym.

Tematyczne obszary

Ogromne zainteresowanie wzbudziła strefa edukacyjna, gdzie można było zdobyć wiedzę na temat samobadania piersi, prawidłowego przyjmowania leków, interpretacji wyników badań laboratoryjnych oraz udzielania pierwszej pomocy. Fizjoterapeuci z Uzdrowiska Ustroń udzielali informacji na temat rehabilitacji kardiologicznej, ortopedycznej i pulmonologicznej, a uczestnicy z dużym entuzjazmem korzystali z ich porad. W strefie relaksu można było skorzystać z urządzeń do masażu oraz dowiedzieć się, jak pielęgnować dojrzałą skórę.

Justyna i Robert Korzeniowscy przekonywali o korzyściach aktywności fizycznej dla długiego życia, poprowadzając rozgrzewkę i zachęcając uczestników do ruchu. Opowiedzieli także o wpływie sportu na zdrowie, a Robert Korzeniowski przeprowadził warsztaty ze sportowego marszu. Dla uczestników było dostępne różnorodne formy aktywności fizycznej.

Podczas wydarzenia Justyna i Robert Korzeniowscy promowali aktywność fizyczną jako sposób na zdrowy tryb życia. Poprowadzili rozgrzewkę i zachęcali do ruchu, a także opowiedzieli o pozytywnym wpływie sportu na zdrowie. Dodatkowo Robert Korzeniowski przeprowadził warsztaty ze sportowego marszu, a uczestnicy mieli możliwość skorzystania z różnorodnych form aktywności fizycznej.

„Świetnie zorganizowane – badania, warsztaty i rozmowy z lekarzami dały mi dużo nowych informacji o moim zdrowiu. Dobrze, że organizowane są takie wydarzenia” – mówiła uczestniczka, która przyjechała z Brzezin.

Wydarzenie Centralny Klub Pacjenta cieszyło się ogromnym zainteresowaniem uczestników.

24 września w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach Fundacja „Z sercem do Pacjenta” Grupy American Heart of Poland zorganizowała kolejne spotkanie Centralnego Klubu Pacjenta. W ramach wydarzenia przeprowadzono kilkaset badań, rozmów z ekspertami oraz specjalistycznych warsztatów, a także udzielono porad medycznych. Celem inicjatywy było wspieranie profilaktyki oraz codziennej troski o zdrowie.

Otwarcie wydarzenia miało miejsce w obecności wielu znaczących osobistości, takich jak wojewoda śląski, wiceprezydent Katowic, rektor Śląskiego Uniwersytetu Medycznego oraz zastępca dyrektora Departamentu Polityki Senioralnej KPRM. Podczas wydarzenia uczestnicy mieli okazję skorzystać z bezpłatnych badań oraz rozmów ze specjalistami w rozbudowanej strefie medycznej.

„Nie tylko skorzystałam z badań, ale także poznałam wielu ciekawych ludzi. Na Centralnym Klubie Pacjenta nauczyłam się m.in., jak prawidłowo badać piersi. Bardzo wartościowe spotkanie – chętnie wezmę udział w przyszłości” – dodała mieszkanka Katowic.

Spotkanie zostało objęte patronatem honorowym przez szereg wysokich rangą urzędników i instytucji, w tym Wicemarszałka Sejmu Monikę Wielichowską, Ministra Zdrowia, Ministra Sportu i Turystyki, Ministra ds. Polityki Senioralnej, Narodowy Fundusz Zdrowia, Rzecznika Praw Pacjenta, Wojewodę Śląskiego, Marszałka Województwa Śląskiego, Prezydenta Katowic, Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię, Naczelna Izbę Pielęgniarek i Położnych, Naczelna Izbę Aptekarską oraz Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne.

Źródło dystrybucji: pap-mediaroom.pl

1. Zaufanie innych.

2. Wymiana myśli i doświadczeń.

3. Poczucie bycia docenionym przez pracodawcę.

Najczęściej wymienianą potrzebą zawodową inżynierów i inżynierek jest realizowanie własnego potencjału intelektualnego i poczucie stałego rozwoju w miejscu pracy. Cechy takie jak kreatywność, ciekawość nowych rozwiązań, czerpanie z doświadczenia innych, są w tym zawodzie istotne, podobnie jak stałe dostarczanie inspiracji przez realizowane projekty.

Gdzie zatem młodzi, ambitni inżynierowie i inżynierki powinni szukać wyzwań? Jak podkreśla Natasza Swacha, HR Manager Centrum Inżynieryjnego ZF w Bielsku – Białej „polski rynek motoryzacyjny zdecydowanie wyróżnia się na tle innych branż oferujących pracę dla inżynierek i inżynierów. Rozwija się dynamicznie, generuje zapotrzebowanie na innowacyjne rozwiązania i nowe technologie, dzięki czemu buduje atrakcyjność jako potencjalny pracodawca. Branża samochodowa w kontekście inżynieryjnym jest niezwykle dynamiczna. W środowisku motoryzacyjnym jedyną pewną rzeczą jest zmiana”.

Realny udział w tworzeniu rozwiązań przyszłości

Inżynierowie pracujący w branży motoryzacyjnej mają wiele powodów do satysfakcji, gdyż to właśnie ich rozwiązania ułatwiają energetyczną transformację, tworzą nowe standardy mobilności i podnoszą bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Badanie zrealizowane na zlecenie Grupy ZF potwierdza, że młodzi inżynierowie są świadomi, w jaki sposób ich praca przyczynia się do zmiany funkcjonowania społeczeństwa i podnoszenia jakości życia.

Potrzeba wywierania wpływu na świat, zarówno w skali mikro (produkty, technologie), jak i w skali makro (bezpieczeństwo i życie ludzkie, walka z degradacją środowiska, nierównościami społecznymi) jest w tej branży powszechna i werbalizowana wprost przez uczestników badania: “Dążę do tego, aby każdego dnia nauczyć się czegoś nowego i dołożyć swoją cegiełkę do rozwoju technologii, która miejmy nadzieję pozwoli z czasem zapomnieć o takich problemach jak zanieczyszczenie i degradacja środowiska, ograniczony dostęp do edukacji czy opieki medycznej i zmniejszy pogłębiające się obecnie nierówności społeczne”.

Nowe standardy pracy na rynku inżynierskim

Rynek pracy dla inżynierów jest postrzegany przez ekspertów jako nienasycony i bardzo perspektywiczny. Stale poszerza się lista zawodów związanych z technologią, które są poszukiwane, rośnie również liczba programów edukacyjnych, które mają pomóc w wykształceniu nowych kadr dla branży. Zmienia się również sam sposób pracy i podejście do standardowych benefitów oferowanych pracownikom. Dziś możliwość pracy zdalnej lub hybrydowej staje się standardem nawet tam, gdzie dotychczas królował tryb stacjonarny.

Zmieniło się również postrzeganie benefitów oferowanych przez pracodawców. Najważniejsze z nich, które wcześniej miały znaczącą rolę w podejmowaniu decyzji o wyborze pracodawcy, są postrzegane przez kandydatów i pracowników jako „must have”. Dobrym przykładem jest podejście inżynierów do kwestii szkoleń: dziś zapewnienie stałego rozwoju zawodowego stało się obowiązkiem pracodawcy, któremu zależy na zbudowaniu dobrego i zaangażowanego zespołu.

Z całym badaniem można się zapoznać tutaj: Raport „Inżynierowie i inżynierki w branży motoryzacyjnej”.

Źródło informacji: Grupa ZF

Dystrybucja: pap-mediaroom.pl

Dlaczego media i młodzież?

Badaczka psychologii mediów z Vrije Universiteit w Amsterdamie oraz University of Amsterdam i współautorka badania, Ewa Międzobrodzka, podkreśliła wagę okresu adolescencji.

„Jest to szczególnie wrażliwy okres rozwojowy, w którym korzystanie z mediów przez młodzież może się wiązać zarówno z możliwościami, jak i z zagrożeniami” – powiedziała.

Dodała, że media mogą oddziaływać na młodzież w różny sposób, w zależności od płci, wieku czy kontekstu. Międzobrodzka powołała się na badanie, opublikowane w marcu b.r. w „Nature Communications” przez badaczy z Wielkiej Brytanii. Pokazało ono, że – jeśli chodzi o satysfakcję z życia – szczególnie wrażliwe na efekty mediów społecznościowych mogą być dziewczynki w wieku między 12 a 13 r. oraz chłopcy między 14 a 15 rokiem życia oraz zarówno chłopcy, jak i dziewczęta ok. 19 roku życia.

„Szczególnie w tych okresach należy zwrócić uwagę na to, w jaki sposób młodzież korzysta z mediów – powiedziała Międzobrodzka.

Wrażliwość nastolatków na efekty korzystania z mediów może być związana z rozwojem mózgu oraz z różnicami indywidualnymi w ich osobowości.

„Mózg w okresie adolescencji jest szczególnie wrażliwy na nagrody, których dostarczają mu ‘lajki’ w mediach społecznościowych i inne pozytywne wzmocnienia w grach. W zależności od kontekstu ta wrażliwość młodzieży może nieść ze sobą szanse i zagrożenia. Z jednej strony pozytywna informacja zwrotna może ułatwiać młodzieży szybką naukę (na przykład jak rozwiązać dany problem w grze). Z drugiej strony ta wrażliwość może stwarzać ryzyko uzależnienia” – zauważyła Ewa Międzobrodzka.

„Istnieją pewne wzorce osobowości, które wyznaczają predyspozycje do uzależnień. Niektóre osoby mogą być najbardziej narażone na możliwe negatywne skutki korzystania z mediów” – dodał dr Jacek Buczny, współautor badania, psycholog osobowości i specjalista w zakresie samoregulacji zachowania z Vrije Universiteit Amsterdam i Uniwersytetu SWPS.

Media, młodzież i dobrostan

Badana młodzież oceniała, że więcej czasu w mediach społecznościowych, grach i filmach spędza w weekendy, niż w ciągu tygodnia. Badani deklarowali, że w mediach społecznościowych spędzają średnio 16 godzin tygodniowo.

Ale nie częstość korzystania z mediów była głównym przedmiotem badania. Badaczy interesowało zwłaszcza to, jakie treści młodzież oglądała w czasie pandemii, i jaki może mieć to związek z dobrostanem młodzieży. Badacze skupili się na dwóch rodzajach przekazu: prospołecznym (ukazującym np. wzajemną pomoc i empatię) oraz antyspołecznym (ukazującym np. przemoc, kradzież, kłamstwo).

Okazało się, że badana młodzież była częściej eksponowana w mediach na treści prospołeczne, niż antyspołeczne. Jednak to treści antyspołeczne miały większe znaczenie dla ich dobrostanu w trakcie pandemii.

Jeżeli dziecko wychodzi na ulicę, to rodzice zazwyczaj pytają, gdzie idzie, z kim chce się spotkać, o której wróci. Posadzenie dziecka przed komputerem czy komórką nie sprawia, że jest ono bezpieczne. Fizycznie – tak, ale psychicznie jest wystawione na ryzyko – ma dostęp do wszelkich rodzajów treści

U przebadanych uczniów szkół średnich zaobserwowano, że częstsze korzystanie z mediów antyspołecznych wiązało się z niższym ogólnym zadowoleniem z życia i zadowoleniem z funkcjonowania w szkole, obniżoną jakością snu i opóźnieniem godziny zasypiania – wylicza Małgorzata Biesiadecka, współautorka badania z Badawczego Koła Studentów Psychologii Uniwersytetu SWPS. Częsta ekspozycja na treści antyspołeczne wiąże się też z problemami z samokontrolą, co może objawić się gorszym poziomem realizacji celów i mniej efektywnym wykorzystaniu czasu.

Natomiast częste korzystanie z mediów prospołecznych korelowało pozytywnie z oceną jakości relacji z przyjaciółmi: im częstszy kontakt z treściami pozytywnymi, tym lepsze relacje opierające się na pomaganiu i dobrej zabawie. Młodzież wykorzystywała media społecznościowe, aby pozostać w kontakcie z przyjaciółmi, co jest to szczególnie ważne w kontekście lockdownu, kiedy było przeprowadzone badanie.

Wyniki badań, przedstawione podczas webinaru na temat mediów i młodzieży, komentowało dwóch ekspertów: dr hab. Łukasz D. Kaczmarek, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i kierownik laboratorium “Positive Gaming & Streaming Psychophysiology Lab” oraz dr Konrad Maj, psycholog społeczny z Uniwersytetu SWPS, inicjator oraz kierownik Centrum Innowacji HumanTech.

Według prof. Kaczmarka wyniki te są zgodne z ogólnym ‘efektem negatywności’, jaki można zaobserwować w funkcjonowaniu człowieka: treści negatywne mają silniejszy efekt, niż treści pozytywne.

Natomiast dr Maj zauważył, iż fakt, że jesteśmy w mediach społecznościowych narażeni na treści antyspołeczne, może pozostawać poza naszą kontrolą.

„Jeśli zostajemy w jakiś sposób skategoryzowani przez algorytm, to możemy wpaść w pułapkę treści antyspołecznych” – powiedział.

Podczas webinaru eksperci dyskutowali, jak odpowiedzialnie korzystać z mediów i rozmawiali m.in. o „hipotezie zastąpienia”.

„Jeśli człowiek siedzi 16 godzin tygodniowo w mediach społecznościowych, to nie robi wielu innych rzeczy, które mógłby robić, np. uprawiać sport, spotykać się z przyjaciółmi itd. Musimy wziąć pod uwagę, że jest to koszt, którego nie widać. Co z tego, że ludzie nie cierpią? Ale być może nie zyskują czegoś, co mogliby zyskiwać” – zauważył dr Konrad Maj.

Z badania dobrostanu w pandemii wynika też, że około 8 godzin tygodniowo młodzież spędza na grach komputerowych. Dr hab. Kaczmarek przypomniał, iż z większości badań wynika, że problemem nie jest sam czas korzystania z gry. Liczy się natomiast sposób, w jaki się z niej korzysta. Jeśli gra się dla przyjemności, a nie pod wpływem wewnętrznego przymusu, to „nawet jeżeli osoba gra długo, to jej to nie szkodzi”. Kaczmarek odwołał się do własnych badań dotyczących mobilnej gry Pokemon Go. Granie w nią – jak mówił – daje dużo korzyści, ale „ci, którzy grają w sposób kompulsywny, tracąc kontrolę, skarżą się na bóle somatyczne oraz na problemy ze wzrokiem”.

Prof. Kaczmarek rozwija nurt pozytywnego gamingu, w którym stara się lepiej zrozumieć korzyści wynikające z zaangażowania w gry komputerowe. Jak podkreślił – „wielu rodziców traktuje komputer jako środowisko, które jest bezpieczne. Wiemy, że tak nie jest” – powiedział. Treści, do których młodzież ma dostęp w internecie, np. te, które udostępnia choćby Youtube, są „niedostosowane do wielu dzieciaków”.

„Rodzice, pytajcie się i patrzcie, co dzieci robią w świecie nowych mediów” – zaapelował ekspert.

Zaznaczył, że „jeżeli dziecko wychodzi na ulicę, to rodzice zazwyczaj pytają, gdzie idzie, z kim chce się spotkać, o której wróci”. Posadzenie dziecka przed komputerem czy komórką nie sprawia, że jest ono bezpieczne. „Fizycznie – tak, ale psychicznie jest wystawione na ryzyko – ma dostęp do wszelkich rodzajów treści” – doprecyzował prof. Kaczmarek.

„Jednak z nastolatkiem nie można rozmawiać dokładnie tak samo, jak z dzieckiem – zauważyła Ewa Międzobrodzka. – Nastolatek przechodzi okres buntu i jest duża szansa, że kiedy mu się czegoś zabroni, zrobi dokładnie odwrotnie, niż go prosi rodzic. Oczywiście warto wspólnie z nastolatkiem ustalić, ile godzin dziennie może np. grać na komputerze, pokazując mu jednocześnie możliwe negatywne skutki zbyt długiego grania dla jego dobrostanu: jeśli będziesz zbyt długo grać, pójdziesz później spać, nie wyśpisz się, spóźnisz się do szkoły, będziesz mieć mniej energii w ciągu dnia i będziesz mniej uważny na lekcji”.

„Przede wszystkim ważne jest rozmawianie z nastolatkami i interesowanie się tym, w co grają, jakie są ich ulubione seriale, itp. Nasze badanie pokazało, że treści oglądane przez młodzież w mediach mogę mieć duże znaczenie dla ich dobrostanu” – podkreśliła Międzobrodzka.

Badanie zostało przeprowadzone w ramach współpracy Ewy Międzobrodzkiej i dr Jacka Bucznego z zespołem studentów z Badawczego Koła Studentów Psychologii Uniwersytetu SWPS, w skład którego weszli: Gniewomir Jachlewski, Małgorzata Biesiadecka, Michalina Tańska, Jakub Piaskowski, Joanna Helska, Karolina Sieradzka, Paulina Dadej, Aleksandra Gaj.

Źródło informacji: PAP MediaRoom

Pochodzenie informacji: pap-mediaroom.pl

„Inflacja osiągnęła już poziomy nienotowane od ponad dwudziestu lat. Większość prognoz sugeruje, że szybko rosnące ceny będą nam towarzyszyć przez dłuższy czas. Niewykluczone, że na powrót inflacji do akceptowalnie niskich poziomów będzie trzeba poczekać przynajmniej dwa lata – mówi Piotr Kalisz, główny ekonomista Citi Handlowy i dodaje: – Taka perspektywa może coraz silniej wpływać na konsumentów. Dla osób, których dorosłe życie przypadło na początek lat dziewięćdziesiątych, a więc na okres transformacji ekonomicznej, inflacja jest w mniejszym lub większym stopniu znajomym zjawiskiem. W trudniejszej sytuacji mogą być konsumenci z młodszych grup wiekowych. Będą się oni stopniowo uczyć żyć w świecie dynamicznie rosnących cen, uwzględniając ten fakt w swoich codziennych decyzjach dotyczących oszczędzania, wydatków oraz negocjacji płacowych. Nieuwzględnianie inflacji grozi bowiem szybkim spadkiem siły nabywczej płac i oszczędności”.

Co wiemy o inflacji

W trakcie badania sprawdzono wiedzę Polaków na temat inflacji i jej skutków. Wynika z niego, że większość, bo aż 86% Polaków, postrzega inflację jako wysoką. Jeszcze więcej, bo aż 92% z nich już w lutym zauważało jej skutki, a kolejne 6% spodziewa się, że zaraz ich doświadczy.

Jako skuteczną ochronę oszczędności przed inflacją ankietowani najczęściej wskazują inwestycje w nieruchomości. Takiej odpowiedzi udzieliło 58% badanych. Ponadto prawie połowa z nich postrzega kupowanie przedmiotów wartościowych i złota, a co piąty Polak – inwestycje w akcje – jako skuteczne zabezpieczenia przed inflacją. Inwestycje w jednostki TFI wskazało jedynie 12% badanych.

„Polacy przeceniają skuteczność niektórych działań, które co prawda mogą częściowo zniwelować negatywny wpływ inflacji, jednak nie są w stanie jej w pełni przeciwdziałać, gdy wynosi ponad 9%. I tak inwestycje w obligacje skarbowe wskazywane są przez co piątego ankietowanego, a lokaty terminowe i konta oszczędnościowe – przez 17% badanych. Wciąż co dziesiąty Polak uważa trzymanie gotówki za skuteczną formę jej ochrony przed inflacją, a 7% ma takie samo zdanie na temat przechowywania pieniędzy na nieoprocentowanym rachunku bieżącym w banku” – zauważa Piotr Kalisz.

A co robimy, by chronić oszczędności

Powyższe dane dotyczą deklaracji i wiedzy, a podjęte aktywności w praktyce kształtują się już inaczej. Tylko 17% Polaków podjęło działania mające na celu ochronę kapitału przed inflacją, ale tylko 14% wybrało sposób wykorzystania kapitału, który może ograniczyć jej skutki (m.in. inwestycje w nieruchomości, akcje, obligacje, jednostki TFI). Jednocześnie 71% ankietowanych nadal trzyma część lub całość oszczędności w formie, która nie chroni ich w znaczącym stopniu przed skutkami inflacji, tj. w gotówce lub na nieoprocentowanym rachunku bankowym.

„Tak duży odsetek Polaków pozwalających na >>zjadanie<< oszczędności jest bardzo niepokojący. Świadczy o ogromnej potrzebie edukacji finansowej, szczególnie wśród osób młodych. Znają one inflację bardziej jako zjawisko ekonomiczne niż rzeczywisty problem, a będą musiały się z nią mierzyć przez dłuższy czas. Ponadto rozbieżność między deklarowaną wiedzą a podjętymi działaniami pokazuje, że nie wystarczy teoria. Konieczne jest nabywanie praktycznych umiejętności w zakresie zarządzania finansami osobistymi” – podkreśla Anna Bichta, prezes Fundacji Think!

Czy rozumiemy wpływ wyższych stóp procentowych na ratę kredytu

Około 85% Polaków rozumie, w jaki sposób wzrost stóp procentowych przełoży się na wysokość rat hipotecznych nowo zaciąganych kredytów oraz na wysokość rat związanych ze spłatą wcześniej zaciągniętych zobowiązań. Odsetek ten jest jeszcze wyższy wśród osób posiadających kredyty, osiąga poziom 91%.

„Tylko co trzeci Polak rozumie zależność między wysokością stóp procentowych a opłacalnością depozytów, przy czym aż 42% badanych spodziewa się zależności przeciwnej do prawdziwej – komentuje Piotr Kalisz i dodaje: – Wśród kredytobiorców zrozumienie tej zależności jest na podobnym poziomie, więc ich lepsza wiedza dotycząca stóp procentowych odnosi się tylko do relacji z kredytami, ale nie obejmuje innych obszarów finansowych. W przypadku Polaków posiadających lokaty, 39% osób rozumie, w jaki sposób stopy procentowe przekładają się na ich atrakcyjność, co jest wyższym wynikiem niż ten odnotowany dla ogółu ankietowanych”.

Jak Polacy reagują na wzrost stóp procentowych

Tak jak w przypadku inflacji, rzeczywiste działania przy reakcji na wzrost stóp procentowych są inne niż rozumienie tego mechanizmu. Wzrost stóp procentowych skłonił 4% Polaków do założenia lokaty, a kolejne 10% do rozważenia takiej możliwości. 13% Polaków posiadających zobowiązania finansowe do spłaty zareagowało na wzrost stóp procentowych nadpłatą kredytu, a co czwarty z nich planuje to zrobić w przyszłości, by przeciwdziałać rosnącym stopom procentowym.

Zmiana wysokości stóp zmusiła 17% Polaków do korekty planów kredytowych. Co dziesiąty Polak z nich zrezygnował, a 7% zdecydowało się na zobowiązanie w wysokości niższej niż planowana.

„Wysokiej inflacji towarzyszą również szybko rosnące stopy procentowe. Zmiany te będą wpływać zarówno na gospodarstwa domowe, które są zadłużone, jak i na te, które posiadają oszczędności. Dla tej pierwszej grupy wyższe stopy będą obciążeniem dla budżetu domowego, a tej drugiej dadzą szansę częściowo ochronić siłę nabywczą oszczędności. Świadomość wzrostu stóp i wiedza jak się dostosować do nowej rzeczywistości będą kluczowe, aby pozwolić gospodarstwom domowym dobrze zarządzać swoimi budżetami” – podsumowuje Piotr Kalisz.

Badanie „Inflacja i stopy procentowe oczami polskiego konsumenta 2022” zostało przeprowadzone w lutym 2022 roku na reprezentatywnej próbie 1128 dorosłych Polaków w wieku 18-74 lata. Zostało zrealizowane techniką CAWI (Computer Assisted Web Interview) na Ogólnopolskim Panelu Badawczym Ariadna. Badanie jest elementem Programu Rozwoju Przedsiębiorczości realizowanego, przez Fundację Think! w partnerstwie merytorycznym z Fundacją Citi Handlowy im. L. Kronenberga. Program jest finansowany przez Citi Foundation. Badanie zostało zrealizowane we współpracy merytorycznej z Wydziałem Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Link do raportu z badania: https://rozwijamy.edu.pl/images/raporty/Raport_2022_Inflacja_i_stopy_procentowe.pdf

Źródło informacji: Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Wiedzy THINK!

Dystrybucja: pap-mediaroom.pl

„Naukowo zajmuję się polityką miejską, a szukając możliwości uwzględnienia w swojej pracy badawczej tematyki dźwiękowej, chciałam połączyć kwestie współrządzenia i współdecydowania o pejzażu dźwiękowym miasta przez mieszkańców, potencjału dźwięków w opowiadaniu o tożsamości miasta oraz estetyzacji miasta – uczynienia go pięknym, również w odbiorze słuchowym” – wyjaśnia kierująca projektem badawczym dr Justyna Anders-Morawska w opisie przedsięwzięcia przekazanym PAP przez Centrum Promocji UŁ.

Zapowiedziała też postawienie pytań „o prawo do ciszy, prawo do emitowania dźwięku i to, jak brzmienie miasta odzwierciedla stosunki władzy, priorytety polityczne, społeczne i ekonomiczne, a także – gdzie w tym wszystkim jest przestrzeń dla współtworzenia dźwięków miasta przez bezpośrednio zainteresowanych”.

Badania dwojga łódzkich naukowców, które już rozpoczęły się w Łodzi, a niedługo prowadzone będą także w Tampere w Finlandii i Manchesterze w Wielkiej Brytanii, mają szeroki zasięg tematyczny. Obejmują nie tylko kwestie preferencji i gustów dźwiękowych, ale też zagadnienia dotyczące zdrowia, ochrony środowiska, planowania przestrzennego, polityki kulturalnej i ochrony dziedzictwa kulturowego. Cel przyświecający badaczom to uzyskanie odpowiedzi na pytanie, jak mieszkańcy, artyści i władze miasta mogą współpracować na rzecz poprawy pejzażu dźwiękowego.

Dr Anders-Morawska podkreśliła, że jej marzeniem jest, aby „dźwięki miasta przestały być traktowane jako rzeczywistość zastana, na którą nie mamy wpływu, lub jako odpad”.

„Do tego potrzeba zwiększonej świadomości – tutaj ogromna rola edukacji dźwiękowej – i zbudowania pewnej masy krytycznej: praktyków samorządowych, przedstawicieli trzeciego sektora, inicjatyw oddolnych, urbanistów, architektów, akustyków, ekologów, artystów, dla których stereotypowa kakofonia miasta jest wyzwaniem wartym podjęcia. Mam na myśli nie wyizolowane projekty naukowe czy artystyczne, które zwiększają naszą wiedzę na temat audiosfery, sposobów jej badania, rozumienia, opowiadania o niej, interpretowania, ale przejście na poziom praktyki zarządzania i współrządzenia miastem” – stwierdziła.

Źródło informacji: Nauka w Polsce

Źródło dystrybucji: pap-mediaroom.pl

„Prawie połowa pacjentów z astmą – od umiarkowanej do ciężkiej – zmaga się z konsekwencjami braku pełnej kontroli objawów choroby, mimo dostępnych terapii” – powiedziała prof. Karina Jahnz-Różyk, kierowniczka Kliniki Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii, Alergologii i Immunologii Klinicznej Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie oraz konsultant krajowy w dziedzinie alergologii.

Opcji prawidłowego leczenia jest w Polsce już dużo. Specjaliści podkreślają, że aby poprawić leczenie astmy, konieczna jest edukacja, zarówno całego społeczeństwa, jak i lekarzy oraz samych pacjentów. Ci ostatnio zbyt często nie przestrzegają zaleceń lekarskich.

„Pacjenci szybko tracą motywację. 60 proc. pacjentów, jak tylko zaczną odczuwać poprawę, odstawia część leków” – mówił dr n. med. Piotr Dąbrowiecki z Wojskowego Instytutu Medycznego, przewodniczący Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP.

Podkreślił, że podstawą leczenia astmy jest przyjmowanie wziewnych glikokortykosteroidów, działających miejscowo na stan zapalny w drogach oddechowych. Tymczasem to właśnie one padają najczęściej ofiarą samowolnej decyzji pacjenta o zmianie sposobu leczenia. Zamiast nich pacjenci w razie duszności stosują doraźnie leki rozkurczające oskrzela określane skrótowcem SABA (od angielskiego: short acting beta agonists – krótko działające beta-mimetyki; blokują one krótkotrwale określone receptory na komórkach, co powoduje rozkurcz oskrzeli).

W Polsce – jak wykazał na podstawie przytoczonych badań dr. Dąbrowiecki – pacjenci z astmą nadużywają tych leków, co nie pomaga im w kontroli astmy i prowadzi do pogorszenia stanu zdrowia. Na ile są nadużywane? Okazuje się, że niemal 40 proc. pacjentów realizuje recepty na ponad trzy opakowania tych leków na rok, a 6 proc. – powyżej 12 opakowań rocznie!.

Tymczasem, jak podkreślił doktor, astma kontrolowana to użycie SABA raz- dwa razy w tygodniu, co przekłada się na zużycie tego rodzaju leku w ilości pół jego opakowania na rok.

Jak zaznaczył, częstość stosowania leków doraźnie rozkurczających oskrzela powinna być regularnie monitorowana, ponieważ ich nadużywanie to przesłanka do stwierdzenia niekontrolowanej astmy z poważnymi konsekwencjami dla pacjenta.

„Nadużywanie tych leków grozi śmiercią” – ostrzegał dr Dąbrowiecki.

Być może już niedługo lekarze otrzymają przydatne narzędzie, które pomogłoby w lepszym monitorowaniu używanych przez pacjentów leków. Mówił o nim prof. Maciej Kupczyk – chodzi o taką zmianę w systemie e-Recepty, by lekarz otrzymywał alerty dotyczące realizowanych przez jego pacjenta recept. Mógłby być na przykład ostrzegany, że w danym roku pacjent zrealizował receptę na czwarte już opakowanie leku SABA, co byłoby przesłanką rewizji stosowanej terapii i zwrócenia uwagi pacjenta na zasady prawidłowego leczenia jego choroby.

Innymi lekami, których polscy pacjenci stosują za dużo, są tzw. systemowe sterydy. Nie należy ich – jak podkreślił prof. Piotr Kuna z Uniwersyteckiego Szpitala im. Barlickiego w Łodzi – mylić ze sterydami wziewnymi, które są podstawą leczenia astmy.

„Różnica jest ogromna. Sterydy wziewne działają miejscowo przeciwzapalnie, nie działają na cały organizm. Sterydy podawane doustnie, domięśniowo czy dożylnie mają działanie ogólnoustrojowe. Nie mamy dowodów na to, że sterydy wziewne powodują objawy niepożądane ze strony całego organizmu” – powiedział.

Inaczej jest ze sterydami systemowymi.

„Dziś wiemy, że sterydy systemowe skracają życie” – mówił prof. Kuna.

Polscy pacjenci mają wreszcie dostęp do nowoczesnych terapii lekami biologicznymi, mogą je również przyjmować w domu. Od 1 maja ich sytuacja jeszcze bardziej się poprawi, nie trzeba będzie przerywać terapii po dwóch latach jej stosowania, ponieważ nowe zapisy ministerialne umożliwią kontynuację leczenia tak długo, jak pacjent będzie potrzebował. Dobrych wiadomości w tym zakresie jest więcej, zmienione zostaną kryteria kwalifikacji osób z astmą ciężką do terapii biologicznej, co stworzy szansę na jej stosowanie u większej liczby pacjentów. Leki biologiczne zaś pozwalają na lepsze kontrolowanie astmy ciężkiej.

„Jeśli pacjent uzyskuje dobrą kontrolę choroby, możemy stopniowo obniżać dawkę sterydów systemowych aż do ich całkowitej redukcji” – mówił prof. Kuna.

Dodał, że leczenie biologiczne jest równie bezpieczne, jak placebo, co wykazano w badaniach. Jest też bardzo skuteczne. Jak podał, dane z badania, które zostało wykonane w rzeczywistej praktyce klinicznej, a zatem już po zarejestrowaniu leku, terapia jednym z leków biologicznych, mepolizumabem, doprowadziła do zmniejszenia zaostrzeń astmy o 69 proc., a zaostrzeń wymagających hospitalizacji – o 77 proc. Jednocześnie wykazano niewielkie skutki uboczne stosowania tej terapii.

„Podając leki biologiczne zmniejszamy dawkę sterydów, zmniejszamy liczbę zaostrzeń, poprawiamy czynność płuc i, jeśli popatrzymy w dalszej perspektywie, będziemy wydłużać ludzkie życie. Mamy terapie, które mogą przywracać do normalnego życia i wydłużają życie, takie które mogą być też stosowane w rzadkich chorobach” – mówił prof. Kuna.

Wyjaśnił, że część pacjentów dzięki nowym terapiom wraca z rent do pracy, a terapie te mogą pomóc w leczeniu także innych niż astma chorób, jak na przykład nawracające polipy nosa, zespół hypereozynofilowy czy ziarniakowatość eozynofilowa z zapaleniem naczyń. Wszystkie te choroby, podobnie jak i około 69 proc. ciężkich postaci astmy, mają u podłoża nadmierną produkcję eozynofili (granulocytów kwasochłonnych – składników krwi biorących udział w odpowiedzi układu odpornościowego na zagrożenia). Prawidłowa ich wartość w surowicy krwi u dorosłego to 50-250 na 1 µl. U chorych na astmę jest znacznie wyższa, co prowadzi do szeregu objawów, zaś leki biologiczne zmniejszają ich liczbę.

Prof. Marek Kulus pediatra i alergolog z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego zwrócił uwagę na specyfikę astmy u dzieci. To właśnie wtedy najczęściej ta choroba się zaczyna i nastręcza problemów z diagnostyką. Musi być różnicowana z mukowiscydozą, problemami wypływającymi z wad wrodzonych układu oddechowego, zaabsorbowaniem przez dziecko ciała obcego do dróg oddechowych. Z innych powodów niż u dorosłych dochodzi najczęściej u dzieci do zaostrzeń astmy – u małych pacjentów są to przede wszystkim infekcje wirusowe (w 80 proc.).

Dr Aleksandra Kucharczyk z Wojskowego Instytutu Medycznego podkreśliła, że astma znacząco wpływa na jakość życia. Przytoczyła wyniki badania przeprowadzonego wśród duńskich i szwedzkich pacjentów, z którego wynika, iż 100 proc. z nich deklaruje, że astma wpływa na ich codzienne funkcjonowanie, 70 proc. – na relacje, 45 proc. – że wpłynęła na wybór ścieżki zawodowej. 100 proc. przyznało, że okresowo odczuwa lęk z powodu swojej choroby.

Jednak dr Piotr Dąbrowiecki podkreśla, że z astmą można bardzo dobrze żyć – bez objawów tej choroby. A mówi to nie tylko jako specjalista, który zna ją z racji swojego zawodu, ale również jako pacjent. Jak przyznał, na astmę choruje od 2. roku życia.

Źródło informacji: PAP MediaRoom

Źródło wiadomości: pap-mediaroom.pl

Tymczasem na 17 proc. wszystkich uczniów w Polsce wymaga natychmiastowej pomocy związanej z fatalną kondycją fizyczną. Aż 19 proc. najmłodszych uczniów szkół podstawowych czuje się chora, wyczerpana fizycznie i brakuje im energii życiowej. Z wiekiem odczucia te się nieznacznie polepszają – źle się czuje 16 proc. uczniów 6. klas szkół podstawowych i 15 proc. uczniów 2. klas ponadpodstawowych.

Eksperci wskazują, że gorsze samopoczucie fizyczne i brak chęci do aktywności fizycznej wykazują dziewczęta i uczniowie liceum (w porównaniu do technikum). Słabsze oceny stanu swojego zdrowia ma również młodzież miejska i z rodzin o niższym statusie materialnym.

„Dość zaskakujące jest porównanie tych wyników do badań sprzed 20 lat. Nasze najmłodsze dzieci, choć są w bardzo złej kondycji zdrowotnej, lepiej oceniają swoje zdrowie niż ich rówieśnicy w 2003 roku. Niestety, starsi uczniowie i młodzież dzisiaj czują się gorzej niż dwie dekady temu. W dobie pandemii i nauki zdalnej promocja aktywności fizycznej musi być naszym priorytetem” – zauważa Rzecznik Praw Dziecka Mikołaj Pawlak.

Z badań wynika także, że co dziesiąty uczeń 2. klas szkoły podstawowej praktycznie w ogóle nie jest aktywny fizycznie, a wśród uczniów 6. klasy 12 proc. Wśród młodzieży aktywności fizycznej nie wykazuje aż 27 proc.

Badania wskazują także na istotne różnice w odczuwaniu stanu swojego zdrowia, kondycji fizycznej czy poczucia energii w zależności od płci – znacznie lepszą samoocenę mają chłopcy, dziewczęta częściej odczuwają problemy związane z tym obszarem.

Ogólne wyniki związane oceną relacji z rówieśnikami wskazują,  że 17 proc. uczniów w Polsce wymaga interwencji w obszarze związanym ze zdrowiem fizycznym. W badaniu niski wynik osiągnęło 19 proc. uczniów klasy 2. szkoły podstawowej (SP), 16 proc. uczniów klasy 6. SP oraz 15 proc. uczniów klasy 2. szkoły ponadpodstawowej.

Dzieci mieszkające na wsi bardziej wyczerpane fizycznie 

Na wyczerpanie fizyczne i brak energii życiowej wskazało:

– 20 proc. dzieci mieszkających na wsi,
– 14 proc. nastolatków mieszkających na wsi,
– 15 proc. młodzieży mieszkającej na wsi,
– 17 proc. dzieci mieszkających w dużych miastach,
– 18 proc. nastolatków mieszkających w dużych miastach,
– 18 proc. młodzieży mieszkającej w dużych miastach.

W podziale na województwa najwyższy odsetek dzieci z problemami fizycznymi ma woj. świętokrzyskie (31 proc.), woj. podlaskie (30 proc.) i woj. lubelskie (29 proc.). Najmniej woj. łódzkie (10 proc.).

Wśród nastolatków łódzkie (30 proc.), zachodniopomorskie (21 proc.) i pomorskie (19 proc.). Wśród młodzieży największe problemy z kondycją fizyczną są w woj. pomorskim (29 proc.) oraz kujawsko-pomorskim o lubelskim (po 21 proc.).

W związku z wynikami badań Rada Ekspertów przy Rzeczniku Praw Dziecka podkreśla duże znaczenie w procesie wychowawczym nawyków aktywności fizycznej, tak aby stały się one czynnościami rutynowymi. To zadanie dla rodziców i nauczycieli. Rada rekomenduje m.in. rozszerzenie oferty klubów sportowych o zajęcia dla amatorów i zwiększenie dostępności szkolnej infrastruktury sportowej poza godzinami nauki.

Aktywność fizyczna zmienia się wraz z wiekiem

Istotnym jest podjęcie działań, które pozwolą na utrzymanie poziomu aktywności fizycznej w starszym wieku dzieci i młodzieży.

Promowane formy aktywności fizycznej powinny być dostosowane do zainteresowań dzieci i młodzieży i zmieniać się wraz z wiekiem dzieci.

Zadaniem rodziców i szkoły jest wytworzenie u dzieci nawyków aktywności fizycznej tak, aby stały się one czynnościami rutynowymi.

Kluby sportowe powinny stać się miejscami nie tylko uprawiania sportu wyczynowego, lecz także amatorskiego pozwalającego zachować tężyznę fizyczną dzieci i młodzieży.

Ważna jest promocja zastępowania, kiedy jest to możliwe, korzystania ze środków komunikacji miejskiej czy samochodów poruszaniem się rowerami i pieszo.

Szkoła jest szczególnym miejscem rozwijania sprawności fizycznej uczniów, także poprzez ciekawe zajęcia wychowania fizycznego.

Szkoły posiadające dobrą infrastrukturę sportową powinny zapewnić możliwość jej wykorzystania także poza zajęciami lekcyjnymi.

Badaniem objęto łącznie ponad 5800 uczniów z całej Polski, na trzech poziomach edukacyjnych: edukacji wczesnoszkolnej (klasy 2. szkoła podstawowa), szkoły podstawowej (klasy 6.) i szkoły ponadpodstawowej (klasy 2. technika i licea ogólnokształcące). Pomiar przeprowadzono przy użyciu kwestionariusza The KIDSCREEN. Realizacja badania w szkołach miała miejsce w czerwcu 2021 r., pod koniec roku szkolnego podczas pandemii koronawirusa SARS-CoV-2. Badanie wykonała firma Danae sp. z o.o.

Źródło informacji: Serwis Zdrowie