Czym się różni uroginekolog od ginekologa?

Na początek wyjaśnijmy kilka wątpliwości. Choć nazwy tych specjalizacji są do siebie podobne, różnią się od siebie między innymi pod względem zakresu działania. Ginekolog zajmuje się ogólnym zdrowiem kobiecego układu rozrodczego, wykonuje badania profilaktyczne, prowadzi ciąże, leczy infekcje intymne czy zaburzenia hormonalne. Natomiast uroginekolog w swojej praktyce korzysta ze specjalistycznej wiedzy z zakresu ginekologii i urologii. Skupia się głównie na problemach związanych z dnem miednicy, pęcherzem moczowym i narządami rodnymi – szczególnie wtedy, gdy dochodzi do ich osłabienia lub dysfunkcji. Nieprawidłowości w obrębie układu mięśniowo-powięziowego dna miednicy, jeśli nie są leczone, mogą prowadzić do wielu zaburzeń, dlatego warto zadbać o jak najwcześniejszą diagnostykę i skuteczne leczenie. Wiedza i umiejętności uroginekologiczne są nieocenione szczególnie w przypadku kobiet po porodzie, w okresie okołomenopauzalnym oraz tych, które przeszły operacje w obrębie miednicy.

Kiedy warto wybrać się do uroginekologa?

Do uroginekologa warto udać się nie tylko wtedy, gdy pojawią się niepokojące objawy, ale również profilaktycznie w określonych momentach życia kobiety. Konsultacja jest wskazana:

• po porodzie – szczególnie siłami natury, kiedy może dojść do osłabienia mięśni dna miednicy;
• gdy jesteś w ciąży i dotykają Cię bóle krzyża czy problemy z nietrzymaniem moczu;
• w przypadku nietrzymania moczu, nawet niewielkiego, takiego, które występuje przy kichaniu czy śmiechu;
• jeśli odczuwasz ból lub dyskomfort podczas współżycia;
• w przypadku obniżenia narządów rodnych, objawiającego się uczuciem „ciężkości” w podbrzuszu;
• przy częstych infekcjach dróg moczowych;
• jeśli masz trudności z opróżnieniem pęcherza lub uczucie zalegania moczu.

Wizyta u uroginekologa w Łodzi może Ci również ułatwić przygotowanie się do porodu – specjalista oceni stan mięśni dna miednicy i pomoże Ci dobrać ćwiczenia, które zapobiegną powikłaniom poporodowym.

Jak przebiega wizyta w gabinecie uroginekologicznym?

Wizyta u uroginekologa zazwyczaj zaczyna się od szczegółowego wywiadu – lekarz zapyta o dolegliwości, historię porodów, operacji oraz obecny styl życia. Bardzo istotne będą informacje o częstości oddawania moczu, problemach z jego utrzymaniem, bólu w okolicy miednicy czy jakości życia seksualnego.

Następnie przeprowadzane jest odpowiednie badanie dostosowane do opisywanych przez Ciebie objawów. Lekarz będzie chciał najprawdopodobniej ocenić siłę mięśni dna miednicy, czasem także siłę skurczu mięśni Kegla. Może zaproponować badanie per vaginam lub per rectum, wykonać USG przez powłoki brzuszne lub dopochwowe.

Fizjoterapia uroginekologiczna – na czym polega?

W niektórych przypadkach specjalista zaproponuje wdrożenie fizjoterapii uroginekologicznej. To specjalistyczna forma terapii, która skupia się na wzmacnianiu, rozluźnianiu i nauce prawidłowej pracy mięśni dna miednicy. Może być stosowana zarówno jako forma leczenia schorzeń, jak i element profilaktyki – szczególnie u kobiet w ciąży, po porodzie oraz w okresie menopauzy. Terapia obejmuje zwykle indywidualnie dobrane ćwiczenia (np. mięśni Kegla), naukę prawidłowego oddychania i postawy, techniki relaksacyjne, a także terapię manualną. Może ona znacząco poprawić jakość życia, zmniejszyć objawy nietrzymania moczu i zapobiec dalszym powikłaniom.

Wizyty u uroginekologa nie należy się obawiać – ten specjalista może pomóc Ci w rozwiązaniu wielu problemów związanych z mięśniami dna macicy.

Jedną z najczęstszych niezakaźnych i przewlekłych chorób układu oddechowego o wieloczynnikowej etiologii jest astma. Według Światowej Organizacji Zdrowia, na całym świecie cierpi na nią około 360 milionów osób.

Rozwój tej choroby zależy od genetycznych predyspozycji oraz czynników środowiskowych, a jej patomechanizm wynika z przewlekłego zapalenia dróg oddechowych. Charakterystycznymi objawami są świszczący oddech, trudności w oddychaniu, uczucie ściskania w klatce piersiowej i kaszel.

„GINA wskazuje wprost, że aby osiągnąć pozytywne efekty leczenia, musimy edukować pacjentów” – tłumaczy dr n. med. Piotr Dąbrowiecki z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Infekcyjnych i Alergologii WIM-PIB, przewodniczący Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP.

W Polsce aż 40 proc. populacji (ok. 15 mln mieszkańców) cierpi na choroby alergiczne, najczęściej objawiające się jako nieżyt górnych dróg oddechowych u 25 proc. populacji (9 mln). Astma dotyka 12 proc. populacji (4 mln), a atopowe zapalenie skóry występuje u 7-9 proc. populacji (2,5 – 3 mln).

Astma nie jest chorobą, którą można wyleczyć, ale odpowiednia edukacja pacjentów może znacząco wpłynąć na kontrolę jej objawów. Według ekspertów, astma jest dobrze kontrolowana, gdy objawy występujące w ciągu dnia pojawiają się mniej niż dwa razy na tydzień, pacjent nie budzi się w nocy z powodu ataków choroby, potrzeba zastosowania doraźnego leczenia nie jest częstsza niż dwa razy w tygodniu, a aktywność życiowa chorego nie różni się znacząco od aktywności osoby zdrowej. Gdy spełnione są 2-3 z tych kryteriów, mówi się o astmie częściowo kontrolowanej, a gdy tylko jedno – o astmie niekontrolowanej.

Według dr Dąbrowieckiego, ważnym elementem edukacji pacjentów jest przekazanie im informacji, że astma jest chorobą zapalną, a podstawą terapii jest regularne stosowanie glikokortykosteroidów wziewnych. Pomimo możliwych drobnych skutków ubocznych, takich jak chrypka, ważne jest kontynuowanie leczenia, ponieważ glikokortykosteroidy wziewne są bezpiecznymi lekami, które hamują proces zapalny w płucach i pozwalają na kontrolowanie choroby.

„Nie ma inhalatora optymalnego – jest tylko taki, który dobraliśmy dobrze dla pacjenta i wyedukowaliśmy go, by nie popełniał błędów w stosowaniu go” – uważa dr Dąbrowiecki i podkreśla, że temat prawidłowego używania inhalatora lekarz powinien poruszać na każdej wizycie pacjenta chorego na astmę, instruując i korygując popełniane błędy, które mogą skutkować przyjmowaniem innej niż zalecana dawki leku.

Astma ciężka stanowi największe wyzwanie dla lekarzy, gdyż dotyczy około 5 procent wszystkich pacjentów z tą chorobą. Mimo zastosowania optymalnego i intensywnego leczenia zgodnego z obowiązującymi wytycznymi GINA, astma ciężka nadal pozostaje trudna do kontrolowania.

„Chorzy na astmę ciężką mają dużo częstsze zaostrzenia choroby, w tym epizody ciężkich duszności, wymagające podania sterydów systemowych, nieplanowanych wizyt w szpitalnych oddziałach ratunkowych czy hospitalizacji. Osiem razy wyższe jest też u nich ryzyko zgonu. Niepokojące jest, że większość (72 proc.) pacjentów z astmą ciężką pozostaje pod opieką lekarzy pierwszego kontaktu i nie miało jeszcze konsultacji specjalistycznej” – podkreśla prof. Maciej Kupczyk z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Według ekspertów, nawet łagodna astma może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia. Według prof. Kariny Jahnz-Różyk, krajowej konsultantki w dziedzinie alergologii, 30-37% pacjentów z tego rodzaju astmą doświadcza zaostrzeń choroby, a 16% jest zagrożonych zgonem, a 15% umiera. Nieprzewidywalność czynników, takich jak ekspozycja na pyłki czy zanieczyszczenia powietrza, oraz niestosowanie się do zaleceń lekarskich są głównymi przyczynami zagrożenia.

Leki biologiczne wykazują bardzo wysoką skuteczność w leczeniu astmy ciężkiej, co potwierdzają badania przeprowadzone w wielu ośrodkach. Według prof. Kupczyka, zakres leków biologicznych stosowanych w astmie i dostępnych w ramach programu lekowego w Polsce jest obecnie zgodny ze standardami GINA.

Niestety, raport „Program lekowy B.44. Leczenie chorych z ciężką postacią astmy” wykazał, że jedynie około 3,5 tys. pacjentów korzysta z tego programu, podczas gdy specjaliści szacują, że kwalifikowałoby się do niego 32-28 tys. osób z ciężką astmą. Tylko 10 proc. pacjentów z tej grupy korzysta z najnowocześniejszej terapii, co wynika z różnych czynników, takich jak zaniżona wycena świadczeń czy brak wiedzy o działaniu leków biologicznych.

Te leki są rekomendowane także w leczeniu innych chorób eozynofilowych, takich jak zespół hipereozynofilowy (HES), ziarniniakowatość eozynofilowa z zapaleniem naczyń (EGPA) oraz przewlekłe zapalenie zatok przynosowych z polipami nosa.

Eozynofile, rodzaj leukocytów, w zdrowym organizmie pełnią funkcję zwalczania patogenów. Wzrost ich poziomu związany jest z chorobami powszechnymi, takimi jak astma ciężka (w 80% przypadków) i przewlekłe zapalenie zatok przynosowych z polipami nosa (w 90%), a także z rzadkimi chorobami takimi jak EGPA i HES. W leczeniu tych schorzeń zalecany jest mepolizumab.

„Znaleziono przeciwciało monoklonalne, które blokuje kluczową cytokinę powodującą rozwój eozynofilów, ich długie przeżycie, proliferację i uwalnianie toksycznych białek do otoczenia. Jest to mepolizumab. Hamuje on nadmiarną proliferację eozynofilów pozostawiając liczbę komórek potrzebną do zachowania homeostazy. Z badań wynika, że u pacjentów z astmą ciężką lek redukował zaostrzenia; u chorych tych udawało się również całkowicie odstawić sterydy lub zredukować je do minimalnej skutecznej dawki” – podkreśla prof. Piotr Kuna, kierownik II Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Alergolog uważa, że rozpowszechnienie badania morfologicznego krwi z oznaczeniem poziomu eozynofili poprawiłoby wykrywalność chorób eozynofilowych. Według niego, lekarze zbyt rzadko zwracają uwagę na poziom eozynofili podczas analizy wyników takich badań, co może opóźnić postawienie właściwej diagnozy chorób rzadkich o kilka lat.

Astma to ważny obszar edukacji, który obejmuje najnowsze standardy leczenia, diagnostyki, dostępność leków oraz zmiany w systemie opieki medycznej. Wytyczne konsultanta krajowego dotyczące astmy w opiece koordynowanej, opublikowane w lutym 2024 roku, stanowią istotne narzędzie. Opieka koordynowana, wprowadzona dwa lata wcześniej, umożliwia leczenie pacjentów w poradni podstawowej opieki zdrowotnej oraz kierowanie ich na podstawową diagnostykę. Wytyczne obejmują schemat postępowania z pacjentem z podejrzeniem astmy oraz będącego w trakcie terapii, określając, kiedy konieczna jest konsultacja u specjalisty lub objęcie specjalistyczną opieką ambulatoryjną.

Ważne jest, aby pacjent z astmą, zgodnie z tegorocznym hasłem Światowego Dnia Astmy, korzystał nie tylko z porad i wizyt kontrolnych w POZ, ale także z porad edukacyjnych (do 6 w roku), dietetycznych (do 3 w roku) oraz wsparcia koordynatora. Zwłaszcza rodzice dzieci z astmą powinni aktywnie korzystać z tych usług, aby zapewnić najlepszą opiekę swoim bliskim.

Warto zaznaczyć, że projekt Koalicji na rzecz Leczenia Astmy o nazwie Recepta 2.0 oczekuje na skierowanie do realizacji, np. w ramach pilotażu, co jest uzależnione od funduszy z Krajowego Planu Odbudowy.

„Ma on wspomagać lekarza podczas wypisywania recepty. W momencie gdy zdecyduje się on na wypisanie glikokortykosteroidu doustnego z kodem astmatycznym lub krótko działającego beta-mimetyku, automatycznie pokazuje mu się notyfikacja, mówiąca, że pacjent ma prawdopodobnie nieprawidłowo kontrolowaną astmę i zaleca się skierowanie go na konsultację do alergologa czy pulmonologa, lub sprawdzić, czy prawidłowo przyjmuje leki i podjąć działania edukacyjne” – wyjaśnia przewodniczący Koalicji prof. Marek Kulus, kierownik Kliniki Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego, Dziecięcy Szpital Kliniczny w Warszawie.

Źródło dystrybucji: pap-mediaroom.pl