Eozynofile są komórkami układu odpornościowego, które mają ważną rolę w obronie organizmu przed pasożytami i nowotworami. Jednakże, w niektórych przypadkach, ich liczba może gwałtownie wzrosnąć z niewiadomych przyczyn. To prowadzi do stanu zapalnego, w którym eozynofile atakują różne tkanki, takie jak płuca, serce czy nerki, co może powodować poważne i życie zagrażające choroby.

„Czasem dochodzi do niekontrolowanego wzrostu liczby komórek. Eozynofile mogą odpowiadać za wiele różnych schorzeń. Relatywnie często występuje przewlekły nieżyt nosa z polipami nosa czy astma eozynofilowa. Mogą być jednak także przyczyną występujących bardzo rzadko chorób, takich jak EGPA (eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń) lub HES (zespół hypereozynofilowy) – choroby rzadkie, których przebieg zazwyczaj jest bardzo ciężki” – wyjaśnia dr Aleksandra Kucharczyk z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii, Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Rzadkich WIM PIB.

„Częstość hospitalizacji, powikłania po leczeniu lekami sterydowymi, nieustanne zmęczenie, obciążenie psychiczne – tak choroby przewlekłe eliminują z życia” – mówi lek. med. Grzegorz Baczewski, członek rady Fundacji Centrum Walki z Alergią.

Specjaliści uważają, że choroby eozynofilowe znacząco obniżają jakość życia pacjentów i często uniemożliwiają pracę zawodową.

Dr Aleksandra Kucharczyk zauważa, że dotychczasowe leczenie sterydami systemowymi wiązało się z powikłaniami. Dzięki nowym terapiom biologicznym, możliwe jest celowane działanie na odpowiednie obszary, przywracając pacjentom lepszą jakość życia i umożliwiając powrót do normalnego życia rodzinno-zawodowego.

Agnieszka Kustos (39 lat) cierpiała na przewlekłe zapalenie zatok przynosowych z polipami nosa (PZZPzPN) oraz astmę i alergię na NLPZ, aspirynę i pyłki traw przez prawie 20 lat. Ostateczna diagnoza PZZPzPN została postawiona w 2019 roku po wielu latach badań, a choroba ma podłoże eozynofilowe. Poddała się czterem bolesnym operacjom usunięcia polipów nosa, co bardzo ją obciążyło psychicznie.

„Po rozpoczęciu leczenia biologicznego poczułam się tak, jakbym wygrała los na loterii. Polipy się cofnęły, zaczęłam mieć bardzo dobrą wydolność płuc, zaczęłam regularnie ćwiczyć, biegać na bieżni, jeździć na rowerze. Poprawiła się dzięki leczeniu jakość mojego życia” – opowiada pani Agnieszka Kustos.

Mateusz Oczkowski, zastępca dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji Ministerstwa Zdrowia, podkreśla osiągnięcia ministerstwa w leczeniu chorób o podłożu eozynofilowym. Wprowadzono nowe terapie lekowe, a programy lekowe B.44. i B.156. skupiają się na ciężkiej astmie oraz zapaleniu nosa i zatok z polipami nosa.

Niedawno uruchomiono program B.156., który dopiero zaczyna wdrażać pacjentów do leczenia w Polsce, co jest kolejnym krokiem w poprawie opieki nad pacjentami z chorobami eozynofilowymi.

„Modelowo wszyscy chorzy powinni mieścić się w ramach terapii lekowych, jednak w szczególnych przypadkach możliwa jest refundacja w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowych >>RDTL<<” – wyjaśniał Mateusz Oczkowski.

Prof. Maciej Kupczyk, prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego na kadencję 2021-2024 i specjalista z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii przy UM w Łodzi, poinformował, że około 4 tysięcy pacjentów z astmą ciężką znajduje się obecnie pod opieką ośrodków specjalistycznych prowadzących leczenie w programie lekowym. Jest to około 10 proc. wszystkich pacjentów z astmą ciężką, którzy mogliby skorzystać z tego rodzaju terapii – zauważa prof. Kupczyk.

Prof. Maciej Kupczyk, prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego na kadencję 2021-2024 oraz specjalista z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii przy UM w Łodzi, poinformował, że około 4 tysięcy pacjentów z astmą ciężką znajduje się obecnie pod opieką ośrodków specjalistycznych prowadzących leczenie w programie lekowym. Jest to około 10 proc. wszystkich pacjentów z astmą ciężką, którzy mogliby skorzystać z tego rodzaju terapii – zauważa prof. Kupczyk.

Profesor zauważa, że chociaż refundacja leczenia jest krokiem w dobrą stronę, to nadal wiele jest do zrobienia w kwestii zapewnienia dostępu do skutecznych i bezpiecznych terapii. Około 60 ośrodków podpisało umowy na realizację programu, w tym kilkanaście wiodących ośrodków, obsługujących dużą liczbę pacjentów, oraz kilkadziesiąt innych ośrodków, które powinny zapewnić dostęp do leczenia na terenie całego kraju, jednak napotykają na trudności w realizacji programu z różnych powodów.

„Prowadzenie programu lekowego jest bardzo obciążające dla ośrodka. Wiąże się z biurokracją, wymaga olbrzymiej wiedzy medycznej, zaangażowania personelu, a za tym powinno iść odpowiednie finansowanie, którego obecnie nie ma. Są też bariery utrudniające wydawanie leku pacjentowi do podania w domu” – mówi prof. Maciej Kupczyk.

Przewodniczący Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP, dr hab. Piotr Dąbrowiecki, zauważa, że opieka ambulatoryjna nie jest odpowiednio wyceniana w porównaniu do hospitalizacji.

„Ambulatorium pozwala przyjąć więcej pacjentów. Jednak ważna jest kwestia wyceny usług. Czas poświęcony na wizycie chorobom o podłożu eozynofilowym to nawet godzina, czyli 3-4 wizyty z innymi chorobami, bo obsługa pacjenta musi być kompleksowa i uwzględniać inne towarzyszące schorzenia. Czasem bardziej opłacalne jest wzięcie czterech innych pacjentów” – zauważa dr hab. Piotr Dąbrowiecki.

Według prof. Macieja Kupczyka, umożliwienie terapii biologicznych w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) jest zgodne z polityką odwracania piramidy świadczeń zdrowotnych i bez wątpienia mogłoby przynieść ulgę wysokospecjalistycznym ośrodkom szpitalnym.

„Podstawowe narzędzia leżą tutaj w rękach płatnika. Odpowiednia modyfikacja finansowania opieki w programie lekowym może doprowadzić do promowania wydania leku do domu, co jest jednoznaczne z osiągnięciem optymalnego celu terapeutycznego, czyli dobrej kontroli choroby oraz przeniesienia ciężaru opieki do dobrze finansowanych, wyposażonych w niezbędny sprzęt i przeszkolony personel ośrodków AOS” – uważa prof. Maciej Kupczyk.

Według klinicystów, nowy program lekowy B.156 ma ograniczenia dotyczące sposobu zakwalifikowania się do terapii biologicznej. Aby pacjent mógł skorzystać z tej formy leczenia, musi spełnić szereg kryteriów, w tym m.in. doświadczać nawrotów polipów pomimo przynajmniej dwóch operacji chirurgicznych, które obejmują otwarcie co najmniej trzech zatok, w tym sitowia tylnego, co jest wyjątkowo obciążające dla pacjentów.

Według prof. Wioletty Pietruszewskiej z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, możliwe jest rozważenie jednej endoskopowej operacji chirurgicznej z otwarciem wszystkich zatok, tzw. pełnego ESS, aby uniknąć konieczności kolejnych zabiegów i ryzyka powikłań.

„Wreszcie mamy dobre narzędzia do leczenia. Możemy pacjentom, którzy byli wielokrotnie operowani, zmienić warunki życia” – przekonuje prof. Wioletta Pietruszewska.

Specjaliści tłumaczą, że wysoka liczba eozynofili może również być związana z rzadkimi chorobami wielonarządowymi, takimi jak eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (EGPA) lub zespół hipereozynofilowy (HES).

Te choroby mają poważne konsekwencje i mogą prowadzić do śmierci, jeśli nie podda się pacjenta odpowiedniemu leczeniu. Eozynofile gromadzą się i mogą uszkadzać różne narządy, takie jak serce czy płuca.

„Niezaopiekowana pod kątem tych nowoczesnych terapii pozostaje grupa pacjentów chorych na EGPA oraz HES. Na terapie celowane bardzo czekamy, bo to właśnie ci pacjenci, ze względu na ciężki przebieg choroby i często bezpośrednie zagrożenie uszkodzenia ważnych dla życia narządów, są obecnie leczeni bardzo toksycznymi lekami, w tym glikokortykosteroidami podawanymi w bardzo dużych dawkach, często równocześnie z terapią immunosupresyjną” – wskazuje dr Aleksandra Kucharczyk.

„Nowoczesne refundowane terapie biologiczne wpisują się w prawo dostępu pacjenta do świadczeń zgodnych z aktualną wiedzą medyczną. Wszystko idzie in plus” – podsumowała Marzanna Bieńkowska, zastępca dyr. Departamentu współpracy biura Rzecznika Praw Pacjenta.

Wiadomości dystrybuowane przez: pap-mediaroom.pl

Wstęp: Rola snu w naszym życiu

Sen to nie tylko odpoczynek. To kluczowy proces regeneracyjny, który wspiera pracę mózgu, układu odpornościowego i hormonalnego. Brak odpowiedniego snu może prowadzić do obniżonej wydajności, problemów z koncentracją, a nawet zwiększać ryzyko chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca czy nadciśnienie.

Według badań, zaburzenia snu dotykają nawet 30% populacji dorosłych, a ich przyczyny są różnorodne – od problemów psychicznych, przez zaburzenia hormonalne, po niewłaściwy tryb życia.

Czym są zaburzenia snu?

Zaburzenia snu to grupa problemów zdrowotnych związanych z nieprawidłowym funkcjonowaniem rytmu dobowego lub jakością snu. Wyróżnia się kilka głównych typów:

1. Insomnia (bezsenność) – trudności z zasypianiem, częste wybudzanie się, zbyt wczesne budzenie się rano.
2. Hipersomnia – nadmierna senność w ciągu dnia, mimo pozornego wystarczającego czasu na nocny odpoczynek.
3. Parasomnie – nieprawidłowe zachowania podczas snu, takie jak lunatykowanie, koszmary, lęki nocne.
4. Zaburzenia oddychania w czasie snu – np. bezdech senny (apnoe).
5. Zaburzenia rytmu dobowego – np. zespół opóźnionej fazy snu (DSPS).

Objawy zaburzeń snu

Jak rozpoznać, że sen nie jest regeneracyjny? Kluczowe objawy obejmują:

• Trudności z zasypianiem lub budzeniem się.
• Uczucie zmęczenia po przespanej nocy.
• Problemy z koncentracją i pamięcią.
• Zmiany nastroju, drażliwość.
• Epizody lunatykowania lub koszmarów.
• Chrapanie i epizody bezdechu.

Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 3 tygodnie, warto skonsultować się z lekarzem specjalistą.

Jak diagnozuje się zaburzenia snu?

Diagnostyka zaburzeń snu obejmuje różnorodne metody, takie jak:

• Wywiad medyczny – dokładna analiza historii zdrowia i trybu życia pacjenta.
• Prowadzenie dziennika snu – pacjent zapisuje godziny snu, budzenia się i samopoczucie.
• Badanie polisomnograficzne – rejestracja parametrów fizjologicznych podczas snu.
• Test latencji snu (MSLT) – badanie czasu zasypiania w kontrolowanych warunkach.

Metody leczenia zaburzeń snu

Leczenie zaburzeń snu zależy od ich przyczyny. Poniżej przedstawiamy najczęstsze metody terapii:

1. Terapia behawioralno-poznawcza (CBT-I)

To jedna z najbardziej skutecznych metod w leczeniu bezsenności. Skupia się na zmianie negatywnych wzorców myślenia i zachowań związanych ze snem.

2. Farmakoterapia

Leki nasenne, przeciwlękowe lub melatonina mogą być pomocne, jednak ich stosowanie powinno być krótkotrwałe i kontrolowane przez lekarza.

3. Zmiana stylu życia

• Regularne godziny snu.
• Unikanie kofeiny i alkoholu przed snem.
• Stworzenie komfortowego środowiska snu (ciemność, cisza).

4. Leczenie przyczynowe

W przypadku zaburzeń takich jak bezdech senny konieczne jest stosowanie urządzeń CPAP, a w przypadku zaburzeń hormonalnych – odpowiednia terapia.

Rola technik relaksacyjnych

Techniki takie jak joga, medytacja, czy aromaterapia mogą być skutecznym wsparciem w leczeniu zaburzeń snu. Badania pokazują, że relaksacja przed snem zmniejsza poziom kortyzolu – hormonu stresu, co ułatwia zasypianie.

Sny jako wskaźnik zdrowia

Czy wiesz, że analiza snów może pomóc w diagnozowaniu problemów zdrowotnych? Według portalu sennik.app, często powtarzające się koszmary lub sny o określonej tematyce mogą wskazywać na stres, traumy lub inne nieuświadomione problemy. Zainteresowanie tym tematem rośnie, a analiza snów staje się elementem terapii psychologicznej.

Rodzaje zaburzeń snu i ich objawy

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Jeśli problemy ze snem utrzymują się dłużej niż kilka tygodni i wpływają na Twoje zdrowie lub codzienne funkcjonowanie, nie zwlekaj z wizytą u specjalisty. Zaburzenia snu mogą być objawem innych, poważniejszych problemów zdrowotnych, takich jak depresja czy choroby neurologiczne.

Sen – klucz do zdrowia

Sen to nie luksus, ale niezbędny element zdrowego życia. Zaburzenia snu, choć powszechne, nie powinny być bagatelizowane. Współczesna medycyna oferuje skuteczne metody diagnozy i leczenia, dzięki którym można przywrócić harmonię rytmu dobowego i cieszyć się regenerującym snem. Pamiętajmy, że zdrowy sen to podstawa dobrego samopoczucia i efektywnego funkcjonowania w życiu codziennym.

Kryzysy mają negatywny wpływ na zdrowie psychiczne, co jest szczególnie zauważalne po pandemii. Wzrost liczby zaburzeń psychicznych oraz zachowań samobójczych wśród osób z depresją jest widoczny. Nawet u dzieci, które nie otrzymały diagnozy psychiatrycznej, obserwuje się poczucie beznadziei. W efekcie, częstość zachowań samobójczych w całej Europie wzrosła dwu-, trzykrotnie.

Według ekspertów zebranych w Centrum Prasowym PAP na konferencji dotyczącej „Kompleksowej opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży w sektorze publicznym i prywatnym”, wzrost zgłaszalności do systemu opieki zdrowotnej w celu uzyskania pomocy psychiatrycznej w ostatnich latach wynika właśnie z wymienionych zjawisk.

„Pandemia dramatycznie wpłynęła na zachowanie dzieci i młodzieży. U dorosłych zmiany, do których czasowo byliśmy zmuszeni, były niejako elementem życia, jednak dla dziecka w wieku szkolnym, który jest okresem kluczowym dla uczenia się relacji społecznych, współpracy, bycia z innymi ludźmi, rozwiązywania problemów pojawiających się w kontaktach społecznych, izolowane od rówieśników jest katastrofą” – podkreśla specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, prof. dr hab. n. med. Tomasz Wolańczyk kierownik Kliniki Psychiatrii Wieku Rozwojowego WUM.

W ostatnim roku dane pokazują, że liczba osób szukających pomocy zaczęła wolniej rosnąć, co może być pocieszające. Niemniej jednak, sytuacja nadal wymaga naszej uwagi i interwencji, dlatego kontynuacja reformy systemu psychiatrii z 2020 r. jest nadal kluczowa.

„One zawsze miały znaczenie, ale teraz obserwujemy coraz większy ich udział w powstawaniu różnych problemów” – uważa specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży, prof. dr hab. n. med. n. zdr. Anita Bryńska, Centrum CBT, profesor w Klinice Psychiatrii Wieku Rozwojowego WUM.

Wzrost kryzysów w otoczeniu

Obserwuje się rosnącą liczbę kryzysów związanych z różnymi czynnikami środowiskowymi, takimi jak funkcjonowanie rodziny, grupy rówieśniczej i środowiska szkolnego.

Warto przeczytać: Specjalista ma znaczenie, czyli czym się różni psychiatra, psycholog i psychoterapeuta?

Jedną z odpowiedzi na tę potrzebę jest deinstytucjonalizacja opieki psychiatrycznej, która stanowi główny cel obecnej reformy. Złotym standardem stał się model środowiskowy, koncentrujący się na udzielaniu wsparcia dziecku w jego najbliższym otoczeniu.

„Chodzi o przeniesienie ciężaru na opiekę w ramach poradni, ale też o stworzenie ścieżki pacjenta, w której jako pierwszy z dzieckiem kontaktuje się psycholog, a nie psychiatra. To on ma za zadanie zdiagnozować problem i zaplanować dalsze działania, w tym interwencje środowiskowe. Ma to ułatwić zorganizowanie pomocy jak najszybciej i jak najbliżej miejsca zamieszkania osobom, które nie spełniają kryteriów diagnozy psychiatrycznej, ale są w kryzysowym momencie związanym np. z rozwojem, funkcjonowaniem rodziny, z problemami szkolnymi. Nie chcemy czekać, aż problem narośnie i być może doprowadzi do kryzysu psychicznego” – wyjaśnia prof. Bryńska.

Aby osiągnąć ten cel, wprowadziliśmy trójwarstwową strukturę obejmującą ośrodki referencyjne pierwszego poziomu, w których opiekę sprawują psychologowie, psychoterapeuci i terapeuci środowiskowi dla dzieci i młodzieży.

„Jest ich w Polsce ponad 472, ale już widzimy, że czas oczekiwania na taką pomoc sukcesywnie się wydłuża. Problem w tym, że wciąż zbyt mało jest specjalistów na tym pierwszym poziomie. Za mało jest psychologów klinicznych, psychoterapeutów dzieci i młodzieży oraz terapeutów środowiskowych” – zwraca uwagę specjalistka.

Na drugim poziomie referencyjnym, których jest obecnie około 80, pacjenci mają kontakt z lekarzem psychiatrą. Niestety, liczba tych specjalistów jest niewystarczająca – tylko 560 na cały kraj.

Trzeci poziom to stacjonarne oddziały psychiatryczne i oddziały szpitalne. W idealnym przypadku specjaliści z każdego poziomu powinni współpracować ze sobą, a proces leczenia powinien być koordynowany.

Konieczne zmiany w sektorze prywatnym

Podobnie jak w sektorze publicznym, w sektorze prywatnym brakuje wypracowanego modelu opieki. W rezultacie proces leczenia często jest przypadkowy, brakuje wymiany informacji i koordynacji działań. Rodzice często muszą samodzielnie organizować opiekę nad dzieckiem, co zauważają specjaliści.

„Zaplanowanie oddziaływania kilku specjalistów oraz szeroka interwencja środowiskowa: w domu, w szkole, bezpośrednio wobec dziecka, znacząco skróciłaby okres oddziaływania, dając przestrzeń innym potrzebującym” – uważa psycholog, dr n. med. n. zdr. Nina Szalas, specjalista psychoterapii dzieci i młodzieży z Centrum CBT.

Prof. Wolańczyk opowiada historię jednej z jego młodych pacjentek, która cierpiała na depresję. Pomimo sześciu miesięcy terapii indywidualnej, dziewczyna nadal była smutna, przygnębiona i okaleczała się.

„Chodziło o trwającą od wielu miesięcy przemoc rówieśniczą oraz przemoc emocjonalną ojca. Terapia, którą prowadzono, nie zmieniała tej sytuacji. Zamiast wzmacniać pacjentkę, by umiała sobie radzić z trudnościami, cały wysiłek szedł na to, by utrzymać to dziecko na powierzchni. Praca środowiskowa z ojcem i w szkole byłaby i skuteczniejsza, i krótsza” – ocenia prof. Wolańczyk.

Od 2020 r. w sektorze publicznym realizowana jest reforma systemu opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży, która ma na celu zapewnienie kompleksowej pomocy w jednym miejscu. Terapeuta środowiskowy odgrywa kluczową rolę, pracując z dzieckiem i jego rodziną w domu i szkole, aby wesprzeć nie tylko pacjenta, ale także jego otoczenie.

Zmiany w systemie opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży od 2020 r. w sektorze publicznym mają na celu zapewnienie kompleksowej pomocy w jednym miejscu. Terapeuta środowiskowy odgrywa kluczową rolę, pracując z dzieckiem i jego rodziną w domu i szkole, aby wesprzeć nie tylko pacjenta, ale także jego otoczenie, włącznie z rodziną i szkołą.

„Zaczęliśmy zastanawiać się, czy możliwe jest stworzenie takiego systemu w poradniach komercyjnych. Doszliśmy do wniosku, że nie tylko jest to możliwe, ale i konieczne” – opowiada prof. Bryńska, współautorka programu Kompleksowa Opieka Terapeutyczna dla Dzieci i Młodzieży (KOT), który ma zaimplementować rozwiązania zaplanowane w reformie do sektora prywatnego.

Program zakłada, że dwie wizyty u psychologa wystarczą, aby przeanalizować sytuację, zdiagnozować problem i zaplanować dalsze działania specjalistów. Opieka będzie prowadzona w jednej placówce, a naczelną zasadą jest współpraca psychologa, psychoterapeuty, psychiatry i terapeuty środowiskowego. Każdy pacjent będzie miał przydzielonego opiekuna, który będzie koordynował tę opiekę.

„Lena zaczęła szkołę w czasie pandemii, online. Rozpoczynając drugą klasę w realu, miała wiele problemów, nie mogła dogadać się z rówieśnikami. Hałas szkolny, dzwonki i rozgardiasz powodowały u niej duży stres. Pod koniec roku ta nerwowość zaczęła przejawiać się w ten sposób, że podczas lekcji ujawniły się u niej uciążliwe zachowania – krzyki, piski, które przeszkadzały nauczycielom i uczniom. Nie mogliśmy poradzić sobie z tym na poziomie rozmów z dzieckiem. Nie wiedzieliśmy, dlaczego tak się zachowuje i co robić. W szkole pomoc też była niewystarczająca, choć Lena chodzi do szkoły integracyjnej. Dopiero gdy specjaliści otoczyli nas kompleksową opieką, zobaczyliśmy efekty” – opowiada mama dziewczynki.

Jak wygląda terapia środowiskowa w praktyce?

Lenka, 5-letnia dziewczynka z diagnozą autyzmu, stanowi przykład skuteczności tego podejścia.

Terapeuta odwiedził szkołę, obserwując zachowanie Lenki, innych dzieci i nauczycieli. Spędził także czas w domu, obserwując jej relacje z rodzeństwem i rodzicami. Na podstawie tych obserwacji opracował strategie radzenia sobie z jej trudnościami w szkole. Dzięki wdrożeniu sugestii terapeuty przez nauczycieli, udało się szybko poprawić sytuację. Rodzina otrzymywała również wsparcie psychiatryczne.

„Mamy poczucie, że dzięki takiemu podejściu nie spisano Lenki na straty, a był taki pomysł – powiedziano nam, żebyśmy zabrali córkę ze szkoły, bo nie mogą sobie z nią poradzić. Nie zrobiliśmy tego, zwróciliśmy się po pomoc do Centrum CBT i dziś Lena jest w czwartej klasie i całkiem nieźle sobie radzi” – oceniają rodzice dziewczynki.

Według dr. n. med. Tomasza Srebnickiego, terapeuty dzieci i młodzieży, istotne jest skupienie się na problemie pacjenta, a nie tylko na jego diagnozie czy chorobie. Niezależnie od diagnozy, pacjenci prezentują zachowania, które wpływają negatywnie na ich funkcjonowanie.

Srebnicki podkreśla, że ważne jest zrozumienie problemu pacjenta, a nie tylko jego zdrowia. Bez względu na diagnozę, dzieci i młodzież prezentują zachowania, które wpływają na ich codzienne funkcjonowanie.

„Każde dziecko, które prezentuje trudne zachowania, usiłuje rozwiązać jakiś problem. Jeżeli te trudne zachowania się powtarzają, to znaczy, że dziecko ów problem tymi zachowaniami rozwiązuje. W przypadku Lenki były to piski, krzyki, dość często występujące w trakcie jednej jednostki lekcyjnej. By pomóc, należało odkodować, jaki to problem, co starała się nam powiedzieć” – wyjaśnia terapeuta.

Lena znalazła sposób, aby utrzymać intensywną opiekę pani nauczycielki, co dawało jej poczucie bezpieczeństwa. Unikała też trudności związanymi z edukacją poprzez krzyki, które przyciągały uwagę innych uczniów i przynosiły jej pomoc w zadaniach, z którymi miała problem.

Unikanie relacji rówieśniczych, z którymi miała problemy, sprawiało, że Lena czuła się lepiej kontrolując całą klasę za pomocą swoich krzyków, co dawało jej poczucie władzy nad sytuacją.

„Każdy pacjent, który prezentuje trudne zachowania, przychodzi do nas z >>zagadką<<. Diagnoza to za mało, trzeba rozwikłać tę zagadkę. Po jej rozpoznaniu przeprowadziłem rozmowę z nauczycielami, ale rozmowę nie obwiniającą, lecz tłumaczącą istotę problemu. Chodziło o to, by otworzyć pole porozumienia z nauczycielkami i wspomóc je w radzeniu sobie z Leną, czyli wypracowaniu sposobów na komunikowanie w inny sposób niż poprzez krzyki oraz zabraniu jej możliwości dostania tego, co chce otrzymać, gdy tak się zachowuje. Wytyczne zostały przekazane terapeucie środowiskowemu, który funkcjonuje na terenie Łodzi i on podtrzymuje wdrażanie tych procedur” – opowiada dr Srebnicki.

Według jego wyliczeń, praca w środowisku zajęła mu 3 godziny, podczas gdy w gabinecie mogłaby trwać około 30 godzin. Co więcej, Lenka nawet nie zauważyła, że zastosowano wobec niej terapię.

Znaczenie wsparcia dla rodziców

Terapia środowiskowa ma przewagę w szybkim budowaniu wspólnoty terapeutycznej wokół dziecka. Konsultacje specjalistów pozwalają dostosować terapię do dziecka, a nie dziecko do terapii.

„Musimy pamiętać, że nie ma opieki zdrowotnej nad dzieckiem bez udziału rodziców. To oni najlepiej wiedzą, jak ono funkcjonuje. Ich udział w procesie terapeutycznym jest niezbędny. Często zdarza się, że rodzice przerzucają odpowiedzialność na system, ale najczęściej nie dlatego, że nie chcą w tym uczestniczyć, lecz ponieważ nie wiedzą jak. Naszą rolą jest im to wytłumaczyć, pokierować nimi tak, by umieli wesprzeć swoje dziecko, nauczyć się, jak rozwiązywać sytuacje powodujące silny stres To często wymaga zmiany strategii wychowawczej, np. jak zamiast nadmiernej kontroli wprowadzać monitoring” – mówi dr n. zdr. Anna Kaźmierczak-Mytkowska, specjalista psychologii klinicznej i psychoterapii dzieci i młodzieży.

„Terapia niewiele zmieni, jeśli nie zmieni się struktura rodziny. To może wymagać indywidualnych spotkań z rodzicami, czasem wysłania ich na warsztaty dla opiekunów, ale taka pomoc wniesie dużo w proces naprawczy” – uważa terapeutka.

„Odbywa się to poprzez różnego rodzaju oddziaływania. Czasem potrzebna jest interwencja. Jako terapeuta środowiskowy mogę pracować ze wszystkim członkami rodziny i z całym systemem, w którym ta rodzina funkcjonuje. Największą korzyścią terapii środowiskowej jest możliwość działania na >>gorąco<< i razem z pacjentem” – podkreśla Paulina Krupińska.

Terapeuta środowiskowy, czyli kto?

Zdaniem terapeutki środowiskowej Pauliny Krupińskiej, terapia dotyczy nie tylko dziecka, ale całej rodziny.

Terapia środowiskowa koncentruje się na zaangażowaniu środowiska pacjenta, aby stworzyć mu optymalne warunki rozwoju.

Fakty

• Liczba dzieci i młodzieży wymagających specjalistycznej pomocy rośnie, aż 10% populacji dzieci i młodzieży cierpi na zaburzenia psychiczne, co daje ponad 600 tysięcy osób poniżej 18 roku życia.
• Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na zdrowie psychiczne dzieci – trzy na cztery zaczęły gorzej radzić sobie z emocjami, 28% stale lub często odczuwa złość, około 21% przygnębienie lub osamotnienie, a 18% smutek.
• Ok. 15% uczniów w Polsce odczuwa złe samopoczucie psychiczne, a ok. 14% wymaga interwencji związanej z funkcjonowaniem psychicznym.
• Próby samobójcze są pierwszą przyczyną zgonów osób w wieku 14-19 lat, a myśli samobójcze ma 16% nastolatków w Europie i 15% na całym świecie, z czego 17% podejmuje próbę samobójczą.
• Do 2030 roku depresja może przewyższyć zagrożenie chorobami sercowo-naczyniowymi pod względem globalnego obciążenia chorobami niezakaźnymi.

źródło: konferencja „Kompleksowa opieka psychiatryczna dla dzieci i młodzieży w sektorze publicznym i prywatnym”, 9.05.2024r.

Na podstawie aktualności z serwisu: pap-mediaroom.pl

Według Prawo.pl, czas oczekiwania na diagnozę autyzmu w warszawskiej Fundacji SYNAPSIS opłaconą przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) wynosi ponad rok, natomiast odpłatnie trzeba poczekać około 4-5 miesięcy. W Fundacji JiM z Łodzi pacjenci również muszą czekać rok. Katarzyna Paluch z zarządu Fundacji SYNAPSIS, cytuje przez Prawo.pl, stwierdziła: „Obserwujemy coraz większe zapotrzebowanie na diagnozę w kierunku spektrum autyzmu. Miesięcznie prowadzimy około 40 procesów diagnostycznych”.

Według portalu, długi czas oczekiwania na diagnozę autyzmu u dzieci mógłby być skrócony poprzez lepsze wyceny świadczeń przez NFZ. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) zaproponowała nowe ceny w swoim raporcie – informuje Prawo.pl.

Obecnie NFZ wycenia diagnozę psychiatryczną na około 200 zł, przy prognozowanym wzroście o około 20%. Placówki do tej pory musiały dopłacać do wynagrodzeń lekarzy. Jednak po pandemii ceny prywatnych wizyt u psychiatrów znacząco wzrosły, co wynika z większego zapotrzebowania na tego rodzaju usługi – wyjaśnił Tomasz Michałowicz z Fundacji JiM dla Prawo.pl.

Według AOTMiT średnia cena diagnozy wynosi 1861 zł, przy najniższej cenie 850 zł i najwyższej 3150 zł. Tomasz Michałowicz zauważył, że procedury NFZ są przestarzałe i sugeruje ich weryfikację, podkreślając sztywność procesu diagnozy.

Według eksperta, nakłady na świadczenia dla dzieci z autyzmem lub innymi całościowymi zaburzeniami rozwoju wzrosną o 19,6 mln zł. Analitycy AOTMiT podkreślają, że wzrost nakładów na kompleksowo-konsultacyjne porady diagnostyczne powinien wynieść aż 166 proc.

Według informacji ze strony Prawol.pl, do połowy lutego ma zostać opublikowane ogłoszenie przez prezesa AOTMiT. Następnie NFZ będzie miał do czterech miesięcy na zareagowanie na proponowane ceny. Wiceminister zdrowia Marek Kos, w odpowiedzi na interpelację poselską, zapewnił, że po otrzymaniu raportu od Agencji Technologii, ministerstwo zdrowia natychmiast podejmie działania w celu wdrożenia odpowiedniego sposobu finansowania świadczeń, aby zapewnić właściwe zaspokojenie potrzeb pacjentów.

Informacja pochodzi z serwisu: pap-mediaroom.pl