„Rokitnik zwyczajny znany jest z ogromnej zawartości witaminy C. Jest naturalną apteką, zawiera 190 substancji bioaktywnych, witamin, minerałów, niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Witamina C, choć samo słowo >>witamina<< wydaje się lekkie, jest jednym z najsilniejszych antyoksydantów. Dlatego rokitnik znany jest ze swoich właściwości wzmacniających odporność. Witamina C to naturalny antyoksydant, który działa antynowotworowo zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu raka” – mówi prof. Stanisław Pluta, Instytut Ogrodnictwa – Państwowy Instytut Badawczy w Skierniewicach.

Rokitnikowe przetwory

„Sok z rokitnika może wspomagać chemioterapię, zmniejszać ryzyko chorób serca. Olej z rokitnika może być również jednym z niewielu pokarmów roślinnych, o których wiadomo, że dostarcza wszystkie cztery kwasy tłuszczowe omega. Ponad połowa tłuszczu znajdującego się w tym oleju to tłuszcze jedno- i wielonienasycone, czyli dwa rodzaje zdrowych tłuszczów. Olej z jego nasion jest składnikiem wielu kosmetyków. W Polsce producenci, w ścisłej kooperacji, zajęli się jego produkcją i przetwarzaniem. W efekcie 30 lat pracy, przy wsparciu kilku ośrodków naukowych, mamy w Polsce gamę przetworów. Do najpopularniejszych przetworów z rokitnika należą soki, syropy, dżemy i oleje” – przedstawia Jan Hołownia, przetwórca rokitnika z firmy Szarłat.

Sok i syrop z rokitnika

Soki i syropy powstają z częściowo odtłuszczonego soku z owoców rokitnika. Największą zaletą witaminy C z rokitnika jest wysoka trwałość spowodowana brakiem enzymu askorbinazy, który jest odpowiedzialny za rozkład witaminy C.

Zalecenia do stosowania:

• w celu wzmocnienia odporności organizmu,

• w profilaktyce zdrowotnej,

• podczas przeziębień i infekcji.

Zapotrzebowanie u dorosłych wynosi około 100 mg witaminy C każdego dnia. Wystarczy zatem już mały kieliszek (szot) soku z rokitnika. Rokitnikowe soki zawierają także witaminy B, E, K i inne naturalne przeciwutleniacze. W tej formie witamina C jest jeszcze stabilniejsza.

Dżemy rokitnikowe dla diabetyków

Dżemy to nie tylko szybka dawka energii, ale również porcja witamin i składników mineralnych. To produkty naturalne z dużą zawartością owoców. Nadają charakter klasycznym kanapkom i wykwintnym deserom.

Polecane są zwłaszcza dżemy słodzone ksylitolem o obniżonej kaloryczności. Są rekomendowane nawet diabetykom. Ksylitol pomaga również w zwalczaniu grzybicy oraz innych chorób, jak np. wrzody żołądka. Jego korzystny wpływ na zęby już dawno odkryli producenci gum do żucia.

Olej w pulpie uzyskiwany z miąższu owoców rokitnika

Jest bogaty w cenne bioaktywne składniki odżywcze: tokoferole (witamina E), sterole (beta-sitosterol), karotenoidy (beta-karoten) i kwas Omega 7.

Zalecenia do stosowania:

• wspomaganie leczenia schorzeń przewodu pokarmowego,

• do wzmocnienia odporności,

• poprawy pracy serca i układu krążenia,

• w profilaktyce żywieniowej,

• dla wspomagania prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Olej z owoców rokitnika

Olej z miąższu owoców rokitnika to bogate źródło składników bioaktywnych takich jak: kwasy tłuszczowe – kwas Omega 7 palmitooleinowy, karotenoidy, tokoferole (wit. E ), sterole (B-sterol). Kwas Omega 7 w przyrodzie występuje niezwykle rzadko. Ponadto olej z owoców rokitnika ma wysoką zawartość karotenoidów, tokoferoli i fitosteroli, które razem dają idealne połączenie korzystne przy utrzymaniu zdrowej skóry.

Zalecenia do stosowania:

• wspomaganie leczenia chorób układu pokarmowego,

• zmniejsza dolegliwości w chorobie wrzodowej żołądka,

• wspomaga gojenie nadżerek i regenerację śluzówek przewodu pokarmowego,

• może być również stosowany zewnętrznie w leczeniu uszkodzeń skóry spowodowanych poparzeniami czy odmrożeniami.

Źródła witaminy

Witamina C nie jest syntetyzowana w organizmie, dlatego trzeba ją dostarczać wraz z pożywieniem. Dużo witaminy C jest w owocach rokitnika, dzikiej róży i innych owocach jagodowych – czarnej porzeczce, malinach, truskawkach, porzeczkach, dereniu czy minikiwi. Często mylnie za najlepsze źródło witaminy C uważa się cytrusy. To jeden z popularniejszych mitów żywieniowych.

Znacznie bogatszym źródłem witaminy C są choćby nasza polska papryka, natka pietruszki, jarmuż, brokuły, brukselka, kalarepa czy szczypiorek. Dobrym źródłem witaminy C są także młode ziemianki.

Znaczenie witaminy C dla organizmu

Witamina C to jeden z kluczowych składników odżywczych. Witaminy, których znaczenie często umniejszamy, są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Dzięki wysokiej ich zawartości rokitnik ma działanie antybakteryjnie, przeciwzapalnie i przeciwwirusowe.

Witamina C ma silne działanie przeciwutleniające – zwalcza wolne rodniki, chroni przed działaniem toksyn i zanieczyszczeń. Właściwości antyoksydacyjne witaminy C mają szczególne znaczenie m.in. profilaktyce tworzenia się komórek nowotworowych.

Witamina C bierze udział w aktywacji witamin z grupy B, kwasu foliowego, poprawia wchłanianie żelaza, redukuje poziom cholesterolu i obniża ciśnienie tętnicze krwi. Bierze udział w syntezie kolagenu, poprawia stan i wygląd skóry i włosów. Dlatego rokitnik znajduje swoje zastosowanie nie tylko w przetworach i w kuchni, ale także w medycynie i kosmetyce.

Walory rokitnika i jego przetworów

„Rokitnik to mikrofitoapteka. Owoc, który bardzo dobrze się wpisuje w grupę owoców jagodowych. Obok superowoców aronii, borówki, czarnej porzeczki. Znany od starożytności, potem zapomniany, dziś przeżywa renesans” – podsumowuje Jan Hołownia, jeden z pionierów przetwórstwa w Polsce.

Zainteresowanie tym owocem u producentów i u konsumentów znacznie wzrosło w czasach pandemii. Naukowcy z Korei Południowej i Chin twierdzą, że bakterie probiotyczne wyekstrahowane z owoców rokitnika mają dużo bakterii mlekowych (L. Gasseri) hamujących aktywację puryn – źródła energii wymaganego do mutacji nowego koronawirusa. Nie wykluczają, że stworzony zostanie dodatkowy lek na rozprzestrzenianie cię COVID-19.

Rokitnik wśród polskich superowoców

Rokitnik jest jednym z odkryć pandemii. „Najzdrowszy owoc świata rośnie w Polsce!”, „Numer 1 wśród superowoców”, „Złoty sprzymierzeniec w czasach pandemii” – to tylko wybrane tytuły popularnych publikacji na temat rokitnika. W mediach społecznościowych materiały na temat rokitnika i jego przetworów tylko jesienią obejrzało blisko milin osób.

„Superowoce cechuje skondensowana zawartość składników odżywczych, błonnika, kwasów organicznych, witamin, substancji mineralnych i wysoka zawartość antyoksydantów, które zwalczają wolne rodniki. Chronią one nasz organizm przed starzeniem, zaburzeniami układu krążenia, chorobą wieńcową, nadciśnieniem, cukrzycą i otyłością. Superowocami są borówki, jagoda kamczacka, czarna i czerwona porzeczka, maliny, truskawki, aronia, minikiwi. Pojęcia superfruits czy superowoców są bardzo atrakcyjne. Warto byśmy tak postrzegali krajową produkcję” – mówi Witold Boguta, prezes Krajowego Związku Grup Producentów Owoców i Warzyw.

Więcej o przetworach z rokitnika na stronie PolskieSuperowoce.pl

Więcej o walorach zdrowotnych owoców w materiale w Serwisie Zdrowie PAP – link

Źródło informacji: Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw

Pochodzenie informacji: pap-mediaroom.pl

Warzywa i owoce

Prawdopodobnie ta grupa produktów jest na tyle oczywista, że dla nastolatka mało atrakcyjna. Należy to zmienić. Jedzenie warzyw i owoców powinno być trendy, i co najważniejsze ten nurt nigdy nie powinien wychodzić z mody. Dlaczego? Cała gama kolorowych warzyw i owoców to skarbnica witamin, składników mineralnych, przeciwutleniaczy i błonnika.

Pełen zestaw infografik do użycia w social mediach (Facebook, Instagram) znajdziesz wśród załączników.

Nie trzeba długo szukać by znaleźć mocne argumenty za tym, by spożywać chociażby czerwone, pomarańczowe i zielone warzywa i owoce, będące źródłem prowitaminy A (beta-karotenu), a tym samym silnego przeciwutleniacza. Ich źródłem będą marchew, dynia, szpinak, jarmuż, różne sałaty, buraki, papryka, truskawki czy czereśnie. Młodzi potrzebują witaminy A by zachować zdrowie oczu, które codziennie narażone są na światło niebieskie dobiegające do nich z komputerów czy smartfonów. Poza tym witamina A jest pierwszą linią obrony zapobiegającą infekcjom bo wspiera działanie układu immunologicznego, a do tego dodaje skórze promiennego koloru.

Wszystkie bez wyjątku, warzywa i owoce, to źródło przeciwutleniaczy i błonnika. Dlaczego to takie ważne dla młodych? Po pierwsze dorastanie, problemy szkolne i rówieśnicze to codzienne dawki stresu dla organizmu. Przy nieodpowiednim żywieniu, wolne rodniki mogą przeważać w organizmie nastolatka. Jest to niekorzystne w kontekście skutecznego radzenia sobie z napięciem, ale może także przyczyniać się w przyszłości do chorób cywilizacyjnych. Skuteczną receptą by temu zapobiec jest dostarczenie naturalnych przeciwutleniaczy pod postacią warzyw i owoców, najlepiej surowych, obowiązkowo zjadanych przy każdym posiłku. Po drugie okres dojrzewania manifestuje się przejściowymi problemami skórnymi (trądzik młodzieńczy) i trudnością z utrzymaniem prawidłowej masy ciała. Warzywa i owoce także mają tu niemałe znaczenie. Dostarczają wspomniane już wcześniej przeciwutleniacze, które działają kojąco na stany zapalne w skórze. Poza tym, ich znaczna obecność na talerzu czy w śniadaniówce pozwala na zachowanie „konkretnej” wielkości posiłku, jednocześnie nie zwiększając istotnie jego kaloryczności, co pozwala utrzymać prawidłową masę ciała i kontrolować podjadanie.

Pełnoziarniste produkty zbożowe

Powinny zajmować ¼ talerza nastolatka. Są źródłem między innymi witamin z grupy B, które pełnią szereg ważnych funkcji dla organizmu. Jedynie witamina B12 dostarczana jest z produktami odzwierzęcymi jak mięso, ryby, jaja, nabiał. Wspomniane witaminy odpowiadają za prawidłowe działanie układu nerwowego, w sytuacjach stresowych łagodzą napięcie, pozytywnie wpływają na nastrój, ale też poprawiają pamięć. Pełnoziarniste produkty zbożowe są również doskonałym źródłem magnezu, którego częściej poszukujemy w czekoladzie (ta o wysokiej zawartości kakao także jest źródłem magnezu). Magnez to kolejny składnik zbóż, który korzystnie wpływa na pamięć i koncentrację, redukuje zmęczenie i pomaga się wyciszyć po ciężkim dniu w szkole. Zatem grube kasze, pełnoziarnisty ryż, makaron, otręby, wypieki z mąki graham czy razowej to cenne produkty w diecie nastolatka.

Wapń 

Okres młodzieńczy to czas efektywnego budowania masy kostnej, jej szczytowa wartość osiągana jest około 30 roku życia. Szkielet i zęby nastolatków bezwzględnie potrzebują wapnia, o czym świadczy fakt, że aż 99% tego pierwiastka znajduje się właśnie w tkance kostnej. Najlepszym źródłem wapnia w diecie młodych jest niesłodzony nabiał (mleko i jego przetwory) oraz warzywa. Spośród tych ostatnich, bardzo dobrą przyswajalnością wapnia wykazują warzywa kapustne jak brukselka, brokuł, kapusta, kalafior czy kalarepa.

Mięso, ryby, jaja, nabiał, nasiona roślin strączkowych

Wspomniane źródła białka są nieodłącznym elementem jadłospisu nastolatków. Tak jak produkty zbożowe, powinny zajmować ¼ talerza, białko jest niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju organizmu, gdyż buduje każdą komórkę ludzkiego ciała. Z białka zbudowane są enzymy, które pomagają w trawieniu pokarmu, pochodną białka są także hormony. Obawa przed zbyt małą podażą białka wraz z dietą dotyczy młodych, którzy eksperymentują z dietami eliminacyjnymi, wegetariańskimi czy nawet wegańskimi. Częściej dotyczy to dziewcząt niż chłopców. Akceptowalne jest by nastolatek zrezygnował z produktów odzwierzęcych i realizował dietę roślinną. Natomiast nie wystarczy wykluczyć z diety mięso, ryby, jaja czy nabiał, i nie dać nic w zamian. Kluczowe jest prawidłowe zaplanowanie jadłospisu, najlepiej pod okiem specjalisty, by nie doprowadzić do niedoborów pokarmowych w tak kluczowym okresie rozwojowym.

Pestki, orzechy, nasiona, oleje roślinne

Często bywają pomijane i niedoceniane. Tymczasem orzechy włoskie, laskowe, pestki dyni, słonecznika, dodatek oleju rzepakowego do sałatki, to cenne źródła polifenoli, witaminy E, magnezu oraz korzystnych dla zdrowia tłuszczy. Ich drobna (bo jednak są to produkty kaloryczne) obecność w codziennym menu zapewnia lepszą pracę mózgu poprzez szybszy przepływ impulsów nerwowych.

Pięć złotych porad żywieniowych dla nastolatków od dietetyka oraz więcej infografik promujących zalecenia dla nastolatków można ściągnąć tutaj.

Monika Stromkie-Złomaniec – dietetyk kliniczny Z kaloriami na pieńku

Opracowanie rekomendacji sfinansowano ze środków Fundusz Promocji Owoców i Warzyw w ramach projektu „CORE TEAM – promocja konsumpcji owoców i warzyw i forum współpracy sektora, II edycja”.

Źródło informacji: Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw

Pochodzenie informacji: pap-mediaroom.pl