„Pierwsze badania, opublikowane jeszcze w 2020-2021 roku pokazywały, że dużo osób spełniały kryteria DSM-5 kwalifikujące do PTSD” – mówiła lekarka. 

Badania pokazują, że nie istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie dotyczące skutków psychologicznych pandemii COVID-19. Profesor Joanna Zawadzka-Głos, psychiatra dziecięca z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, powiedziała, że można jednak wyróżnić grupy ryzyka, które są bardziej narażone na wystąpienie zaburzeń psychicznych.

Wyniki badań wskazują, że nie ma jednoznacznego sposobu na określenie skutków psychologicznych pandemii COVID-19. Jednak wskazano, że istnieją grupy, które są szczególnie narażone na wystąpienie zaburzeń psychicznych. Osoby, które same doświadczyły COVID-19 i/lub widziały chorych i umierających, a także ci, którzy doświadczyli ciężkiej choroby i śmierci bliskich, są w grupach ryzyka.

Aby zminimalizować skutki psychologiczne pandemii, ważne jest, aby zidentyfikować te grupy ryzyka i zapewnić im odpowiednią opiekę. Wsparcie psychologiczne, w tym terapia, może pomóc osobom w radzeniu sobie z zaburzeniami psychicznymi.

Prof. Szulc przeprowadziła szereg badań dotyczących stanu psychicznego osób zarażonych COVID-19. W jednym z nich stwierdzono, że ponad 96% chorych hospitalizowanych z powodu tej choroby odnotowało takie symptomy jak:

Niezależnie od tego, czy choroba jest wywołana przez izolację, czy przez wirusa, objawy stresu pourazowego są bardzo podobne. Wśród nich wymienia się: ponowne i intensywne przeżywanie doświadczonych sytuacji związanych z chorobą, zachowania unikowe, odrętwienie i pobudzenie fizjologiczne. Prof. Szulc zwraca uwagę, że w ostatnich latach do klasyfikacji zaburzeń została dodana jednostka pod nazwą „złożone PTSD” (ang. complex PTSD), w którym zwraca się uwagę na dodatkowe objawy, takie jak problemy z relacjami czy poczucie niskiej wartości.

Lekarka ostrzegła przed częstymi objawami po przebyciu ciężkiej postaci COVID-19, takimi jak zaburzenia snu, koncentracji i pamięci oraz zmęczenie. Nadzorowane wyniki sugerują, że pacjenci starsi i chorzy przewlekle szczególnie dotknięci są trwałymi i długotrwałymi skutkami, w postaci spadku funkcji poznawczych i wydolności.

Jak wynika z badań przeprowadzonych w Hiszpanii, objawy neuropsychiatryczne dotyczyły połowy osób hospitalizowanych z powodu SARS-CoV-2. Wynika to z zdolności wirusa do wnikania do mózgu i zaburzania jego pracy, co może być konsekwencją przeżytych trudnych doświadczeń (psychologicznych). Lekarka podkreśliła, że SARS-CoV-2 jest neurotropowy i może powodować tego rodzaju objawy.

„Obecnie mniej się jednak mówi o PTSD i wydaje mi się, że nie mamy epidemii PTSD. Nasze zdolności adaptacyjne są naprawdę wysokie” – oceniła Agata Szulc.  
 

Dzieci i młodzież ucierpiały najbardziej w trakcie pandemii. Zmierzyli się oni z izolacją od rówieśników, stresem swoich opiekunów oraz narażeni byli na nasilenie przemocy wobec nich. W rezultacie tego, ich zdrowie psychiczne uległo pogorszeniu. W celu zapobieżenia wyżej wspomnianym skutkom, ważne jest, aby rodzice zapewnili swoim dzieciom odpowiednie wsparcie i zajęcie, które zminimalizuje negatywne skutki pandemii.

Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na psychikę wielu dzieci i młodzieży. Wsparcie w tym trudnym okresie jest niezbędne, aby zapobiec pogorszeniu ich zdrowia psychicznego. Rodzice powinni zapewnić swoim pociechom odpowiednie zajęcie i wsparcie, co minimalizuje wpływ pandemii na dzieci i młodzież. Poprzez aktywność, zabawę i wspólne spędzanie czasu, dzieci i młodzież mogą stawić czoła trudnościom wywołanym przez pandemię.

Agata Szulc podkreśla, że izolacja wpływa na nasze zdrowie, zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Wskazuje na badania na zwierzętach, w których wykazano, że izolacja może modyfikować nasz mózg, wpływając na strukturę kor czołowych i przedczołowych, ciał migdałowatych i hipokampa – wszystkie te części mózgu odpowiadają za kontrolę naszych zachowań i myślenia. Co więcej, izolacja wpływa na funkcjonowanie neuroprzekaźników, a najbardziej narażone na jej negatywne skutki są osoby młode.

Chociaż w Polsce podczas pandemii odnotowano niewielki spadek liczby samobójstw wśród dorosłych, to jednak próby i myśli samobójcze wśród dzieci wzrosły w znaczącym stopniu.

W czasie pandemii ważne jest, aby społeczeństwo wspierało się nawzajem, a także aby zapewnić stabilną sytuację finansową, dostęp do opieki zdrowotnej oraz bezpieczne miejsce pracy, które mogą pomóc w zminimalizowaniu negatywnych konsekwencji dla zdrowia psychicznego. 

Ocena wpływu pandemii na nasze zdrowie psychiczne jest stale badana. Agata Szulc wspomniała o wynikach badania opublikowanego w BMJ w 2023 roku, w którym porównano częstość występowania objawów depresyjnych i lękowych przed i po pandemii. Wyniki te wykazały, że poziom tych objawów nie uległ zmianie.

„A może COVID-19 nie wpłynął na nasze zdrowie psychiczne? – pyta lekarka. 

Źródło wiadomości: pap-mediaroom.pl

Co to jest choroba zawodowa

Ich wykaz znajduje się w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Do uznania za zawodową jednostki chorobowej z tego załącznika konieczne jest ustalenie, że doszło do niej z powodu określonych szkodliwych czynników w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania tej pracy. Orzeczenie o chorobie zawodowej wydawane jest po analizie ryzyka narażenia w pracy na szkodliwe czynniki.

Choć w polskim wykazie chorób zawodowych nie znajdziemy COVID-19, to znajdują się w nim, w punkcie 26, „choroby zakaźne lub pasożytnicze i ich następstwa”.

Co ciekawe, to właśnie choroby zakaźne i pasożytnicze są od lat najczęściej stwierdzanymi w Polsce chorobami zawodowymi. „Według danych publikowanych przez Centralny Rejestr Chorób Zawodowych, prowadzonego w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. dr Nofera w Łodzi (IMP), w 2019 roku stwierdzono w Polsce 2065 przypadków chorób zawodowych, z czego 700 przypadków (33,9 proc.) stanowiły choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa” – czytamy w poświęconym COVID-19 opracowaniu „Wytyczne do profilaktyki, rozpoznawania i powrotów do pracy w wybranych chorobach zawodowych” wydanym przez IMP jako realizacja zadania w ramach Narodowego Programu Zdrowia.

Przed pandemią COVID-19 w grupie zawodowych chorób zakaźnych dominowała borelioza (628 przypadków), na drugim miejscu plasowała się gruźlica (30 przypadków), a na trzecim –  wirusowe zapalenie wątroby (17 przypadków). COVID-19 zmienił te proporcje.

Pracownicy ochrony zdrowia  najbardziej narażeni

 Nie ma żadnych wątpliwości, że COVID-19 jest chorobą zakaźną, a praca w niektórych sektorach gospodarki jest wykonywana w środowisku narażenia na SARS-CoV-2 – np. w szpitalu zakaźnym czy laboratorium badającym pobrany od pacjentów materiał zakaźny.

„COVID-19 jest chorobą zakaźną, która może mieć związek z wykonywaną pracą. W przypadku pracowników ochrony zdrowia związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy ekspozycją a zachorowaniem zwykle nie budzi wątpliwości, gdyż ta grupa pracowników jest najbardziej narażona na zawodową ekspozycję na czynniki biologiczne, zwłaszcza patogeny zakaźne” – mówi dyrektor Instytutu Medycyny Pracy prof. Jolanta Walusiak-Skorupa.

W Polsce orzeczenia o tym, że pracownik „nabył” COVID-19 w swoim  miejscu pracy i w związku z charakterem tej pracy, są wydawane niemal od początku pandemii.

„Według nieopublikowanych jeszcze danych, w 2020 roku w Polsce oficjalnie stwierdzono 38 zawodowych przypadków COVID-19” – czytamy we wspomnianym opracowaniu.

Liczby te zmieniły się, co oczywiste, w miarę postępu pandemii. Udostępnione Serwisowi Zdrowie dane Instytutu Medycyny Pracy wykazują, że w minionym roku tylko w sektorze opieki zdrowotnej orzeczono COVID-19 jako chorobę zawodową u 943 osób, przy czym większość stanowiły pielęgniarki (645). W zdecydowanej większości (991 przypadków) do zakażenia doszło w szpitalach.

COVID-19 jako choroba zawodowa pracownika biura?

Zarazić się COVID-19 można również od kolegi w biurze. Czy to także przypadek choroby zawodowej?

„To kontrowersyjne” – mówi prof. Walusiak-Skorupa.

I ona, i jej koleżanka z Instytutu prof. Marta Wiszniewska uważają, że orzekanie o chorobie zawodowej w przypadkach, gdy wirus SARS-CoV-2 nie jest typowym czynnikiem szkodliwym, charakterystycznym dla danego stanowiska pracy, stwarza spore trudności. O ile bowiem w szpitalu, zwłaszcza takim, w którym leczeni są chorzy z COVID-19, bezsporne jest, że osoby nimi się zajmujące pracują w środowisku narażenia na ten czynnik zakaźny, to środowisko biurowe takim z definicji nie jest.

Lekarki uważają, że w takich przypadkach sytuacja pandemii i szerokie rozprzestrzenianie się wirusa w środowisku pozazawodowym powinny zostać uwzględnione. Niewykluczone, że wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zachorowaniem na COVID-19 a pracą w biurze powinno prowadzić do uznania tego za wypadek w pracy.

Lekarki podzielają stanowisko Państwowej Inspekcji Pracy w tej kwestii.

„W większości zakładów pracy zagrożenie związane z SARS-CoV-2 nie wynika z procesów pracy, lecz jest związane z ogólną sytuacją epidemiologiczną występującą w danym regionie (należy przy tym pamiętać, że współpracownicy, interesanci, kontrahenci, klienci itd. co do zasady powinni być osobami zdrowymi i nie powinni stwarzać zagrożenia związanego z przenoszeniem patogenu). (…) Co do zasady kontakt z wirusem nie następuje w związku z procesem pracy, lecz w związku z przypadkowym, niezamierzonym kontaktem z osobą chorą (nosicielem) lub przedmiotem, na którym może znajdować się wirus. Dotyczy to zarówno kontaktów pomiędzy poszczególnymi pracownikami, jak i kontaktu między pracownikami, a klientami (petentami, kontrahentami, podwykonawcami itp.), a także przenoszenia się wirusa na przypadkowych przedmiotach (np. opakowaniach). Nie jest to więc narażenie wynikające z zmierzonego użycia czynnika biologicznego w procesie pracy, lecz narażenie wynikające z sytuacji epidemiologicznej występującej w określonym miejscu i czasie” – uważa PIP.

Konsekwencje orzeczenia choroby zawodowej

Niezależnie od wszystkiego na pracodawcy ciąży obowiązek do zapewnienia takich warunków pracy, by były dla pracowników bezpieczne. W razie stwierdzenia choroby zawodowej pracodawca ma również szereg obowiązków. W określonych przypadkach ma też prawo rozwiązać umowę o pracę.

W przypadku stwierdzenia choroby zawodowej, pracownikowi przysługują określone w ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, świadczenia. Są to m.in.:

• zasiłek chorobowy,
• świadczenie rehabilitacyjne,
• odszkodowanie,
• renta.

Za ich wypłatę odpowiada ZUS.

Przy czym, niezależnie od tego, za wypadki przy pracy i choroby zawodowe może dodatkowo odpowiadać także pracodawca, ale nie w każdej sytuacji – pracownik musi wówczas wykazać, że to z winy pracodawcy doszło do rozwoju choroby zawodowej.

Źródła:

Kodeks Pracy

Komunikat Komisji Europejskiej

Artykuł na stronie PIP o ocenie ryzyka zawodowego w przypadku COVID-19

Główny Inspektorat Pracy | Ocena ryzyka zawodowego (pip.gov.pl)

Źródło informacji: Serwis Zdrowie

Wiadomość pochodzi z serwisu: pap-mediaroom.pl

„Głównym problemem jest zapalenie tkanki śródmiąższowej oraz obrzęk przestrzeni pomiędzy pęcherzykami płucnymi a naczyniami i zaburzenia przechodzenia tlenu z pęcherzyków płucnych do krwi – tłumaczy prof. Piotr Kuna, alergolog pulmonolog z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii Wydziału Lekarskiego w Łodzi. – Gdy dochodzi do procesu gojenia się, w tym miejscu powstaje tkanka łączna, czyli zwłóknienia. Jeśli są one duże, powoduje to trwałe upośledzenie przechodzenia tlenu i trwałe niedotlenienie organizmu z wszystkimi tego konsekwencjami. Za wszelką więc cenę musimy uniknąć procesu włóknienia, przez który powstrzymany jest transfer tlenu z pęcherzyków płucnych do krwi. To dziś jest kluczowe z punktu widzenia procesu medycznego” – dodaje profesor.

Co regeneruje płuca?

Pulmonolodzy wprawdzie zalecają gimnastykę oddechową, głębokie oddychanie i inne ćwiczenia, ale na razie do końca nie wiedzą, na ile to będzie skuteczne, bo nie ma jeszcze badań to stwierdzających.

Natomiast wiadomo, że kinezyterapia, czyli gimnastyka oddechowa plus regularny wysiłek fizyczny dostosowany do możliwości pacjenta powoduje regenerację tkanki płucnej i umożliwia nawet wzrost nowych fragmentów płuc z funkcjonalnymi pęcherzykami płucnymi. Udowodniono to już wcześniej u pacjentów z resekcją płatów czy segmentów płuc, że ten organ ma pewien potencjał regeneracyjny, podobnie jak serce czy wątroba. Dziś pulmonolodzy liczą właśnie na ten potencjał regeneracyjny.

Płuca regenerują się oczywiście lepiej, jeżeli nie będziemy palić tytoniu oraz będziemy unikać zanieczyszczeń powietrza.

„Dlatego dopóki w Polsce wszyscy nie zaczniemy dbać o czyste powietrze, nie mam dobrych wiadomości dla większości pacjentów pulmonologicznych. W wielu miejscach naszego kraju oddychanie powoduje efekt wypalenia paczki papierosów dziennie. To dotyczy nas wszystkich, nawet noworodków, i dlatego trzeba o tym głośno mówić. Zanieczyszczone powietrze w tej chwili zabija przedwcześnie w Polsce więcej ludzi niż COVID-19 czy nawet palenie tytoniu” – punktuje profesor Kuna.

Po COVID-19 wysiłek fizyczny konieczny, ale z głową

Płuca regeneruje wysiłek fizyczny dostosowany do możliwości pacjenta, czyli z kontrolą saturacji z pulsoksymetrem na palcu oraz kontrolą czynności serca tak, żeby nie przekraczać 80 proc. maksymalnej jego czynności. Mówiąc krótko, wysiłek fizyczny przerywamy natychmiast, gdy pojawia się duszność. Pacjent bowiem nie może pracować w warunkach dyskomfortu oddechowego. Jak często ćwiczyć? Codziennie, przynajmniej 30 minut, a minimalnie przez pięć dni w tygodniu.

Lekarz podkreśla, że bardzo ważna jest też odpowiednia dieta bogata w świeże owoce i warzywa.

Zalecane badania po ciężkim COVID-19

Zdaniem profesora pacjentom, którzy doświadczyli ciężkiego przebiegu COVID-19 warto wykonać dwa badania:

– DLCO – bada zdolność przechodzenia tlenu z płuc do krwi,
– tomografię komputerową, która określa, jaki jest stopień zwłóknienia płuc.

Lekarz uczula, że jeśli zwłóknienia będą widoczne, pacjenta należy bezwzględnie kierować do pulmonologa, który dobierze odpowiednią terapię wyhamowującą włóknienie.

„Żaden inny specjalista nie powinien tego leczyć. Pulmonolodzy mają odpowiednie leki podawane w programach lekowych w niektórych wybranych jednostkach chorobowych. Obecnie trwają również badania kliniczne nad ich stosowaniem u pacjentów po COVID-19” – dodaje.

Prof. Kuna zaznacza, że wszyscy lekarze obecnie jeszcze wciąż uczą się COVID-19, jednak dobra wiadomość jest taka, że dziś już widać w badaniach obserwacyjnych chorych z w trakcie poprzedniej epidemii koronawirusa SARS-CoV-1 że nawet ciężko chorzy po roku w 99 proc. stali się sprawni oddechowo.

Lekarz przypomina, że najgroźniejszym z koronawirusów pozostaje MERS, koronawirus bliskowschodni, który zabija od 40 do 70 proc. zakażonych. Dzięki temu słabo się zresztą rozprzestrzenia. Pojawia się w Emiratach Arabskich, Egipcie, Iraku, Iranie, Pakistanie.

Źródło informacji: Serwis Zdrowie

Informacja dystrybuowana przez: pap-mediaroom.pl

Nowa usługa jest dedykowana pacjentom z objawami infekcji, przychodzącym do centrów na wizyty stacjonarne w ramach Medicover Express (usługi szybkiej konsultacji lekarza POZ i pielęgniarki w Medicover). Badanie jest dodatkowo płatne, ponieważ nie jest wliczone w zakres usług abonamentowych. Dzięki szybkiej diagnozie możliwe jest szybkie podjęcie właściwego leczenia. Badanie jest bezpieczne dla dorosłych i dzieci w każdym wieku.

„Szybkie testy diagnostyczne wykonywane w miejscu świadczenia usługi medycznej mają udowodnione korzyści w wielu sytuacjach klinicznych. Pozwalają na postawienie bardziej precyzyjnej diagnozy bez konieczności odsyłania pacjenta do laboratorium i czekania na powrót wyników. Tym samym umożliwiają natychmiastowe rozpoczęcie właściwego leczenia. Dodatkowo, innowacyjne testy >>2 w 1<< są w obecnej sytuacji epidemicznej dużym ułatwieniem dla pacjentów i lekarzy. W ramach jednego badania wykonujemy test antygenowy na COVID i na grypę, a wynik otrzymujemy już w 15 minut. Co ważne, testy cechują się wysoką wiarygodnością, co jest niezwykle ważne przy ustalaniu planu leczenia – mówi lek. med. Agnieszka Motyl, specjalista medycyny rodzinnej i epidemiolog w Medicover w Polsce. – Badanie można wykonać u osób podejrzanych o zakażenie nawet do 12 dni od wystąpienia objawów. Test wykrywa antygen wirusa w pobranej próbce i w przypadku wyniku dodatniego – potwierdza zakażenie danym wirusem” – dodaje.

Medicover to pierwszy prywatny podmiot na polskim rynku oferujący szybkie testy służące do wykrywania COVID-19 i grypy w ramach pobrania jednego wymazu. Nowa usługa będzie realizowana w czterech centrach medycznych: Medicover – Wołoska w Warszawie, Medicover – Poznań Malta w Poznaniu, Medicover – Piłsudskiego w Łodzi oraz Medicover – Kraków Podgórska w Krakowie.

Źródło informacji: Medicover Sp. z o.o.

Brak poczucia bezpieczeństwa w znaczącym stopniu wpływa na kondycję psychiczną młodych. Są zdania, że „wiele się ostatnio odwaliło” – 67 proc. z nich uważa, że świat jest coraz mniej bezpieczny.

„Analiza tegorocznych wyników badania pokazuje, że młodzi nie są obojętni na to, co dzieje się wokół nich. Wręcz odwrotnie – mają jeszcze dość cienką skórę, przez którą chłoną mocniej i intensywniej niż dorośli. Trzy lata temu, kiedy realizowaliśmy piątką edycję tego dużego projektu badawczego, jakim jest >>Świat Młodych<<, komunikowaliśmy wzrost optymizmu u młodych. Teraz mamy do czynienia ze zjawiskiem wprost przeciwnym. Ten ogrom zjawisk, których obawiają się młodzi ludzie żyjący w Polsce, przygniata. Obserwując uważnie rzeczywistość odczuwają silną obawę o swoje jutro, o planetę, warunki do życia, o zdrowie swoje i bliskich, o sytuację w kraju, o to, że blisko, tuż obok, potencjalna wojna” – komentuje Marta Rybicka z IQS.

Podziały w Polsce powodują coraz większą polaryzację środowiska młodych. Wciąż liczna jest wspólnota konserwatywna, deklarująca przywiązanie do tradycji i wiary, ale coraz wyraźniej swoją obecność zaznacza wspólnota liberalna, równościowa, krytyczna wobec tradycji, kościoła, ojczyzny.

„Nigdy wcześniej Młodzi deklarujący lewicowy i mocno progresywny światopogląd nie byli tak liczni” – twierdzi Marta Rybicka.

„Spróbuj być szczęśliwy mieszkając pod mostem”

Młodzi sceptycznie podchodzą do frazesów mówiących o tym, że pieniądze szczęścia nie dają. 66 proc. z nich jest zdania, że mając pieniądze można być bardziej szczęśliwym, a 37 proc. stoi na stanowisku, że mając pieniądze można osiągnąć wszystko. Tym dotkliwsze jest narastające w nich przekonanie, że będzie im się żyło gorzej niż rodzicom. Sytuacja pcha ich ku pragmatycznemu myśleniu. Są przekonani, że posiadanie planu na życie jest rozwiązaniem zdecydowanie lepszym niż posiadanie marzeń. Pragmatyzm młodych przejawia się również w podejściu do pieniędzy i twardej ocenie rzeczywistości. Zdecydowana większość stara się kontrolować swoje wydatki (93 proc.). 72 proc. jest zdania, że musi zabezpieczyć się na przyszłość, bo wysokość emerytury, którą dostaną od państwa nie wystarczy im nawet na podstawowe potrzeby. Bezpieczeństwo to również własny dach nad głową, ale aż 63 proc. badanych ma poczucie, że przy obecnej sytuacji w Polsce jeszcze przez długie lata nie będzie w stanie samodzielnie kupić mieszkania.

Erozja tradycyjnych wartości

W 2018 roku silne były wśród młodych postawy konserwatywne. Obecnie mamy do czynienia z kryzysem tradycyjnych wartości. Istotnie zmniejszyła się liczba młodych, którzy swoją tożsamość definiują poprzez wspólnotę narodową czy religijną. Rośnie natomiast grupa tych, którzy przyznają, że tradycja nie ma dla nich znaczenia. Z 64 proc. do 51 proc. spadł odsetek osób dla których Polska (ojczyzna) jest bardzo ważna. Widać także wyraźny odpływ młodych z kościoła. Maleje liczba młodych, którzy starają się żyć zgodnie z naukami kościoła (z 35 proc. w 2018 roku do 26 proc. obecnie).

[1] Świat Młodych 6, badanie syndykatowe zrealizowane przez agencję badawczą IQS na grupie osób bezdzietnych w wieku 16-29 lat. Metodologia jakościowo-ilościowa: N=42 wywiady jakościowe etnograficzne oraz N=1900 CAWI. Realizacja 2021

KONTAKT:

Beata Sadowska

PR & Marketing Manager

e-mail: beata.sadowska@grupaiqs.pl

tel. kom. +48 663 884 468

https://grupaiqs.pl

Źródło informacji: IQS Sp. z o.o.

To właśnie na HR-ach spoczął obowiązek przygotowania i przeprowadzenia szkoleń z pracy zdalnej, zapewnienia wsparcia emocjonalnego ciężko znoszącej sytuację pandemii załodze. To HR-y organizowały pracę w chaotycznych i nieprzewidywalnych warunkach. Specjaliści ds. zasobów ludzkich nie tylko musieli przeprowadzić swoje firmy i pracowników przez transformację do bardziej cyfrowego i rozproszonego środowiska pracy, ale także nauczyć się, jak być produktywnym i realizować cele pracując w domu.

Już teraz widać, że HR-y będą się rozwijały w stronę opieki nad zdrowiem psychicznym pracowników, które mocno podupadło w ostatnim roku. Badania pokazują, że taka opieka pozytywnie wpływa na ich samopoczucie, finanse, sen i zdrowie fizyczne. Szczęśliwy pracownik zarabia więcej pieniędzy dla firmy, jest mniej konfliktowy, rzadziej rezygnuje z pracy, ma więcej zaangażowania, skuteczniejszy w pracy.

HR-y wrócą do swoich humanistycznych korzeni związanych z koncentracją na człowieku. Oznacza to więcej bliskiego kontaktu, skupienia się na indywidualnej ścieżce kariery, uwzględnianie aspektów osobowościowych i jednostkowych potrzeb, koncentrację na mocnych stronach, a nie brakach.

Istotna jest też rola działów personalnych w nowej formule funkcjonowania firm. HR-y będą stawiały na stworzenie hybrydowej kultury organizacji, w której wyzwaniem będzie właściwy onboarding pracownika, zbudowanie jego relacji z pozostałymi członkami zespołu, sposób komunikacji spraw trudnych, rozwiązywanie konfliktów, motywowanie do działania. Niezbędne są w tym szkolenia z zakresu umiejętności miękkich, czyli umiejętności zarządzania myślami, emocjami i zachowaniami pomagające osiągać cele osobiste i zawodowe. Do ich katalogu m.in. należą: delegowanie, sprzedaż, dawanie i branie feedbacku, realizowanie potrzeb, regulowanie samooceny, networking (umiejętność budowania relacji zawodowych), terapia, komunikacja werbalna i niewerbalna, zmiana nawyków, organizacja czasu i zadań, profilowanie odbiorców i segmentacja, asertywność, negocjowanie, teamwork (współpraca zespołowa), zarządzanie stresem, zarządzanie różnorodnością kulturową / pokoleniową / płciową, przywództwo, elastyczność poznawcza i behawioralna, samokontrola, perswazja, analizowanie, wnioskowanie, empatia, personal branding, public speaking, planowanie, zarządzanie emocjami, budowanie relacji, komunikacja, zmiana zachowań, coaching, motywowanie i wiele innych, bardziej lub mniej złożonych umiejętności. Każda z nich, podobnie jak jazda na rowerze, jest do teoretycznego poznania i praktycznego opanowania.

Poza tym HR musi uwzględniać szybkie zmiany związane z regulacjami zdrowotnymi, które zapewnią bezpieczeństwo pracownikom i przedsiębiorstwu. Pracownicy wracający do biur oczekują odpowiedniego środowiska pracy. Należy dlatego wprowadzać zmiany takie jak zarządzanie harmonogramami pracy, oddzielanie od siebie biurek pracowników, mapowanie tras przez biura i rozpisywanie zasad dotyczących masek i dezynfekcji. HR-y muszą również przekazywać te zasady pracownikom i kontrolować ich przestrzegania. Wkrótce dojdą do tego także kolejne regulacje prawne związane z potencjalnie obowiązkowymi szczepieniami.

Źródło informacji: Capital24.tv

„Skala bolesnego doświadczenia jest zróżnicowana: od zachorowania i bezpośredniego zagrożenia życia, przez bycie świadkiem tego typu sytuacji, bycie w grupie szczególnego ryzyka, pozostawanie w kwarantannie, aż po konfrontowanie się z informacją o śmierci bliskiej osoby lub jej groźbie. Obszar traumatycznych doświadczeń obejmuje jednak również wydłużone w czasie narażenie na skutki wprowadzanych regulacji sanitarno-epidemiologicznych ograniczających swobodę działania, dostęp do posiadanych dóbr, możliwości egzystencjalnych czy wsparcia medycznego w schorzeniach niepandemicznych” – wymieniał psychiatra dr n. med. Sławomir Murawiec podczas wykładu na temat wpływu pandemii na zdrowie psychiczne.

Specjaliści zwracają uwagę, że jedną z przyczyn natrętnych, powracających myśli – nie tylko w sytuacji epidemii, ale w ogóle w sytuacji choroby, jaka może dotknąć nas albo najbliższych – jest to, że przez ostatnie lata wypchnęliśmy z naszej świadomości fakt, że nie jesteśmy nieśmiertelni, że nie zawsze będziemy zdrowi.

„Weszliśmy w świat internetu, mediów społecznościowych, gdzie wszyscy są piękni, młodzi i bogaci. Tymczasem życie składa się z większej gamy barw, i zdarza się w nim także choroba. Gdy nagle musimy zmierzyć się z tą realnością, z tym że nie jest jak na nieustających wakacjach, bo ktoś z naszego otoczenia może zachorować, bo my możemy zachorować, bo ludzie wokół nas chorują, czasem prowadzi to do odwrotnej sytuacji: zaczynamy się zapętlać wokół tej choroby, przestajemy zauważać dobre strony życia i myślimy tylko o chorobie i o tym co z nią związane” – wyjaśnia psycholog Dorota Minta.

Drugi aspekt to poczucie utraty wolności, o której nie myśleliśmy na co dzień, traktując ją jako coś naturalnego. Przyzwyczailiśmy się do tego, że decydujemy o tym co robimy i kiedy to robimy: wsiadamy w auto albo kupujemy tani bilet lotniczy i wyjeżdżamy na weekend do Pragi lub Gdańska. Pandemia spowodowała, że to przestało być możliwe – teraz nagle ktoś za nas decyduje, co będziemy robić. Pandemia COVID-19 stała się powodem wprowadzenia licznych restrykcji. Zakazy, obostrzenia, lockdowny, co oznacza: odwoływane wyjazdy, samotnie spędzane święta, trudności z planowaniem wakacji. Wielu z nas ma poczcie utraty niezależności, ograniczonej wolności, wpływu na to co dzieje się wokół nas. Źle to znosimy.

„To bardzo trudne. Najważniejsze w takiej sytuacji, żeby nie rozpamiętywać tego, na co nie mamy wpływu. Zastanówmy się raczej, co konkretnego możemy zrobić, zaplanujmy na najbliższe dwa, trzy dni działania, które będą dawały konkretne efekty. Pomyślmy też o tym, co możemy zrobić dla innych, bycie pomocnym pozwoli nam przetrwać trudny czas epidemii – radzi specjalistka.

Paniczny lęk przed chorobą

Choroby towarzyszyły nam od zawsze i to, że się ich obawiamy jest zupełnie naturalne. Specjaliści zwracają jednak uwagę, że w ostatnich dekadach przed pandemią nasze podejście do nich się zmieniło, ponieważ część chorób przestała być zagrażająca (wiele zakaźnych zniknęło lub zdarzało się sporadycznie dzięki szczepieniom, a wiele innych dzięki lekom ze śmiertelnych stały się przewlekłe).

„Siłą rzeczy trochę odsunęliśmy to niebezpieczeństwo od siebie. W pandemii nagle musimy się z nim skonfrontować” – wyjaśnia psycholog.

Czasami lęk o zdrowie staje się wręcz przesadzony. Pandemia może wywołać silne emocje i nawet jeśli wcześniej nie mieliśmy skłonności hipochondrycznych, możemy im ulec. Jak zorientować się, że zawładnął  nami przesadny strach o własne zdrowie?

„Paradoksalnie zaczynamy wtedy coraz bardziej siebie obserwować: analizujemy wszystkie objawy ze strony naszego ciała, sprawdzamy po kilka razy dziennie temperaturę i tętno, przyglądamy się swojej twarzy, sprawdzamy czy mamy suche czy spocone ręce i tak dalej. Czyli koncentrujemy się na realnych bądź domyślnych objawach choroby i to kompletnie wybija nas z normalnego funkcjonowania” – mówi Dorota Minta.

Jej zdaniem warto pamiętać, że sposób myślenia wpływa na nasze emocje. Więc jeśli mamy dużo obaw, wyobrażamy sobie, że stanie się coś złego, że zachorujemy albo ktoś z naszej rodziny się zarazi, to nakręcamy szkodliwą dla nas machinę.

„By obniżyć poziom lęku warto sprawdzić, czy stosujemy się do procedur. Zwróćmy uwagę na bliskich, porozmawiajmy z nimi. Postarajmy się zająć umysł czymś zupełnie dalekim od zagrożenia, skorzystać z metod relaksacyjnych, poćwiczmy oddech. Bardzo dobrą metodą walki z lękiem jest powiedzenie swoim przestraszonym myślom: „stop!” i zajęcie się czymś, co wymaga od nas aktywności poznawczej. Myśli, które nie chcą nas opuścić, jak wizja zachorowania i śmierci, warto odsunąć, szukając dowodów, które by za tym przemawiały i dowodów, które by temu przeczyły oraz znaleźć jakąś myśl zrównoważoną. Każda emocja jest pewną informacją dla człowieka. Stan lękowy warto zrozumieć, zaakceptować go, bo zapieranie się, że jesteśmy spokojni, a nie jesteśmy, zadziała odwrotnie. Emocje zauważone tracą na mocy. Dlatego obserwujmy się, mówmy o emocjach i starajmy się myśleć racjonalnie” – radzi dr Ewa Pragłowska, psycholog kliniczny i psychoteraputka ze Szkoły Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej Uniwersytetu SWPS.

To czy bardziej martwimy się o siebie czy o swoich bliskich zależy od sytuacji, w jakiej jesteśmy, osoby samotne częściej ulegają natrętnym myślom o sobie samych. Ale jednak większość z nas ma rodziców, rodzeństwo, dzieci.

„Najtrudniejszy jest lęk o dzieci. Spotkałam się z taką metaforą, że w którymś momencie życia, kiedy jesteśmy dojrzali, czujemy się trochę jak kotlet w hamburgerze: na górze są dzieci, które nas przyciskają, na dole są rodzice, o których się martwimy, a my jesteśmy w środku: dręczy nas lęk, zarówno gdy pomyślimy o dzieciach, jak i o rodzicach i wokół tego krążą nasze natrętne myśli. Bardziej martwimy się o innych niż o siebie i to zmartwienie o innych czasem bywa naszą pułapką” – zwraca uwagę Dorota Minta.

Zawsze, a już szczególnie w czasie pandemii warto mądrze dbać o swoje zdrowie, aby jak najskuteczniej zminimalizować ryzyko zakażenia COVID-19 oraz rozwoju innych chorób. Służyć temu mogą: zdrowy styl życia, regularny wysiłek fizyczny, zbilansowana dieta, wysypianie się oraz badania profilaktyczne, dzięki którym pacjent uzyskuje informacje na temat ogólnego stanu swojego zdrowia.

Kiedy choroba się pojawiła

Specjaliści podkreślają, że panika tylko pogorszy sytuację. Jeśli mamy do czynienia z chorobą przewlekłą, rozmawiajmy szczerze z lekarzem, dyskutujmy z nim, zadawajmy mu pytania i domagajmy się współdecydowania o tym, jak będzie wyglądała terapia. Warto w tym celu zapisywać na kartce pytania do lekarza, ale też objawy, które kojarzą nam się z chorobą. Może się okazać, że łatwo im zaradzić, a diagnostyka wykaże, że nie ma się czym martwić. Dorota Minta zachęca też, by zaufać lekarzowi – w końcu to profesjonalista przez lata kształcony, by leczyć ludzi.

Specjaliści podkreślają, że jeżeli czujemy, że sytuacja nas przerasta, że lęk nas zaczyna paraliżować, że nie radzimy z nim sobie to – szczególnie jeżeli mamy do czynienia z chorobą zagrażającą życiu lub przewlekłą – zadbajmy o wsparcie przyjaciół, a także profesjonalne psychologiczne. Wykwalifikowani specjaliści mogą okazać się doskonałym wsparciem, a ich wiedza i doświadczenie pomoże nam przejść przez ten trudny dla nas czas.

Źródło informacji: Serwis Zdrowie

Rafał Wosik: Wkrótce miną 2 lata, jak mierzymy się ze skutkami epidemii covid-19. Czy zauważył pan zmiany, jakie pojawiły się w tym czasie, jeśli chodzi o skalę i rodzaj problemów?

Dariusz Nowicki: Z uwagi na długotrwałość tego procesu trzeba spojrzeć na ten problem od dwóch stron. Po pierwsze pandemia dramatycznie zmienia nasze życie chociażby ze względu na sytuację wynikającą z izolacji z uwagi na zachorowanie czy zdalne nauczanie i pracę. To niezwykle silnie wpływa na nasze funkcjonowanie, według mnie w bardzo negatywny sposób. Co prawda nie marnujemy czasu i pieniędzy na dojazdy i często zyskujemy więcej swobody w pracy, co można interpretować pozytywnie. Jesteśmy jednak pozbawieni bezpośredniego kontaktu z człowiekiem. A jak wiadomo jesteśmy „zwierzętami stadnymi”. Potrzebujemy ludzi, żeby w optymalny sposób funkcjonować i czerpać energię ze wzajemnych relacji. Drugi problem to stan chronicznego stresu, jakiemu jesteśmy poddani od początku pandemii. A ten stan dramatycznie wyczerpuje nasz organizm. Pamiętamy wszyscy, jak silnie zareagowaliśmy na początku epidemii na informacje o kilku czy kilkunastu zachorowaniach, a jak reagujemy obecnie na doniesienia o kilkunastu tysiącach zachorowań. To nie oznacza, że się zaadoptowaliśmy do sytuacji, ale „znieczuliliśmy” się w pewnym sensie na tę sytuację poprzez stan stale podniesionego poziomu stresu. Fizycznie obecnie bezpośrednio nie odczuwamy już tego stresu, bo on jest praktycznie stały od dwóch lat. Ma jednak na nas ogromny wpływ poprzez podwyższony poziom negatywnych hormonów, głównie kortyzolu. Chroniczny stres prowadzi do wielu zaburzeń psychicznych, m.in. do podwyższonego poziomu agresji czy stanów depresyjnych, ale prowadzi też często do problemów psychosomatycznych, jak zaburzenia funkcjonowania układu pokarmowego czy krwionośnego.

RW: Dla kogo obecne ograniczenia kontaktu i izolacja są najbardziej szkodliwe?

DN: Najbardziej negatywne konsekwencje są zauważalne wśród ludzi młodych oraz dzieci na poziomie szkoły podstawowej i szkoły średniej. To właśnie na tym etapie dzieci rozwijają umiejętności społeczne poprzez kontakt z rówieśnikami i funkcjonowanie w grupie. Dla prawidłowego rozwoju takiego młodego człowieka ważne są zarówno pozytywne doświadczenia, jak i zetknięcie z negatywnymi bodźcami, konfliktami oraz poszukiwanie rozwiązań. Z dotychczas przeprowadzonych analiz wynika, że niezależnie od kultury czy kontynentu, największe negatywne skutki psychiczne pandemii zanotowano w grupie wiekowej 15-25 lat.

RW: A jak ten czas wpłynął na ludzi aktywnych fizycznie i sportowców? Czy jest tu jakaś zależność pomiędzy radzeniem sobie z pandemią, a sportem?

DN: Zdecydowanie tak! Osobiście byłem zaskoczony w pierwszym etapie pandemii decyzją o zamknięciu siłowni, klubów sportowych i faktycznym ograniczeniu wszelkich możliwości uprawiania sportu amatorskiego. Współczesne badania nad stresem jednoznacznie pokazują, że regularna aktywność fizyczna jest najsilniej pozytywnie oddziałowującym na nas elementem redukującym negatywne reakcje stresowe. Uprawianie sportu ogranicza nadmierne wydzielanie kortyzolu – hormonu mającego największy negatywny wpływ na organizm. Dzięki aktywności fizycznej lepiej funkcjonujemy w sytuacji stresu i nagłych wyzwań, ale łatwiej też wracamy do równowagi i osiągamy stan wyciszenia.

RW: A jak wygląda sytuacja dzieci i młodzieży? Jaką wartość ma w tym wypadku sport?

DN: Badania wyraźnie wskazują na zdecydowanie lepsze radzenie sobie ze stresem wśród dzieci i młodzieży uprawiającej sport. Te dzieci łatwiej znoszą sytuację pandemiczną i lęk o swoje bezpieczeństwo oraz bezpieczeństwo swoich bliskich. Są też w stanie szybciej osiągnąć stan równowagi psychofizycznej.

RW: Poza sportem, jak jeszcze możemy pomóc dzieciom, aby czas obostrzeń nie przyniósł negatywnych konsekwencji dla ich psychiki?

DN: Myślę, że trzeba zwrócić uwagę na proste elementy, które pojawiają się każdego dnia. Po pierwsze w przypadku izolacji dziecka od rówieśników i braku możliwości kontaktu bezpośredniego stwórzmy im płaszczyznę umożliwiającą kontakt z nami – dorosłymi. W tej sytuacji podstawowe uczenie się zachowań społecznych musimy zagwarantować my. Najgorsze, co może się wydarzyć, to rozdzielenie członków rodziny w osobnych pokojach z telefonem, czy komputerem jako jedynym łącznikiem ze światem. Druga rzecz to aktywność na świeżym powietrzu. Już zwykły spacer, czy zabawa z dzieckiem na podwórku będzie wystarczająca. Kolejna i najprostsza zarazem rzecz – oddech – który pomaga regulować pracę układu nerwowego. Dajmy sobie czas na głęboki, spokojny oddech oraz oddech kreowany wysiłkiem tlenowym, na przykład szybkim spacerem czy truchtem. Ważnym elementem jest też ograniczanie czasu spędzonego przy komputerach, telefonach i ekranach telewizyjnych, w szczególności w godzinach wieczornych. Urządzenia te emitują niebieskie światło, które zaburza naturalne procesy i umiejętność zapadania w głęboki, regeneracyjny sen. Jest to odprężający stan, który jest najważniejszym procesem regeneracyjnym dla naszego organizmu, przywracającym energię fizyczną i psychiczną oraz poprawiającym funkcjonowanie całego układu nerwowego.

RW: Jak zmotywować siebie i dzieci do sportu, kiedy nasz nastrój spada i tracimy chęć do działania?

DN: Często gdy pojawia się chroniczny stres i zachowania typu depresyjnego, pojawia się też niechęć do podjęcia jakiejkolwiek aktywności, również fizycznej. Chyba nie ma jednoznacznej metody, aby samodzielnie skutecznie mobilizować się do aktywności bez stymulacji przez kogoś. Tym kimś może być na przykład pies. Znalazłem taką informację, że w Nowym Jorku wraz z nadejściem pandemii opustoszały schroniska dla psów, bo nagle ludzie zapragnęli mieć po pierwsze kompana, ale też motywację i argument do opuszczania domów i regularnych spacerów. Wracając do tematu – zawsze zajęcia zorganizowane będą bardziej skuteczne i mobilizujące. Dlatego dobrze mieć jedną osobę lub grupę i wspólnie umawiać się na spacer czy uczestniczyć w aktywnych wyzwaniach lub ćwiczeniach. Nic bardziej nie mobilizuje jak fakt, ze ktoś na nas czeka i jesteśmy zobowiązani dotrzeć na umówione zajęcia. A w tym wypadku mamy dwie korzyści – bezpośredni kontakt z ludźmi oraz aktywność fizyczną.

RW: Podsumowując – aby jak najłagodniej przetrwać pandemię możemy skorzystać z tych narzędzi, które każdy z nas ma tak naprawdę pod ręką?

DN: Dokładnie tak! Najważniejsze będzie ograniczenie wpływu chronicznego stresu poprzez znalezienie czasu na odpoczynek i luz psychiczny, połączony z aktywność fizyczną. Podtrzymujmy bezpośredni kontakt z naszymi bliskimi i zadbajmy o zdrowy, regeneracyjny sen. To są rzeczy, które wydają się nam czasem zbyt proste, żeby działać, ale naprawdę działają!

Fundacja Orły Sportu od 30 lat zajmuje się propagowaniem zdrowego stylu życia i aktywności fizycznej wśród dzieci, młodzieży i dorosłych.

Źródło informacji: Fundacja Orły Sportu