„Doznawaniu przemocy przez seniorów sprzyja brak samodzielności. Zdecydowanie częściej jej ofiarami są kobiety w wieku starczym i długowieczne, czyli 76 plus. Rzadziej przemocy doświadczają osoby w wieku podeszłym, czyli 60-75 lat. Najwyższe wskaźniki przemocy zanotowano w Siedlcach” – mówi Marcin Jóźko, socjolog, analityk, konsultant, autor licznych raportów i opracowań, publicysta i redaktor z Lokalnych Badań Społecznych pracujący przy tworzeniu FORP.  

Przemoc wobec starszych powoduje osłabienie ich zdrowia fizycznego (też bezpośrednie urazy) w wyniku długotrwałej traumy, w tym zaburzenia psychosomatyczne oraz zaburzenia zdrowia psychicznego. Specjaliści szacują, że starsi, wobec których stosowana jest przemoc chorują trzy razy częściej i wcześniej umierają niż ci, wobec których nadużycia nie były stosowane.

Narzędzie oraz procedura postępowania zostały przygotowane przez Fundację Projekt Starsi wraz z grupą ekspertów. Ma ono zachęcić pracowników ochrony zdrowia do większego zaangażowania w procedurę Niebieskiej Karty, której dotychczas lekarze wystawili tylko 1 proc. Formularz oceny ryzyka przemocy wobec starszych będzie dostępny do pobrania dla pracowników ochrony zdrowia na stronie Fundacji www.projektstarsi.pl.

Fundacja szkoli też księży, gdyż starsi ludzie, spowiadając się, opowiadają, że są krzywdzeni.

Dlaczego medycy niechętnie wystawiają Niebieskie Karty

Po pierwsze, nie są w tym kierunku w żaden sposób szkoleni. Poza tym formularz jest długi, lekarz na jego wypełnienie musi poświęcić sporo czasu. A potem zostaje z tym formularzem w ręku i nie bardzo wie, co ma z nim zrobić.

Tymczasem to właśnie pracownicy ochrony zdrowia powinni odgrywać ważną rolę w rozpoznawaniu i zgłaszaniu przemocy, bo to z nimi, w szczególności z lekarzami rodzinnymi, osoby starsze mają częsty i czasami jedyny kontakt. Lekarzom rodzinnym seniorzy ufają i stosują się do ich zaleceń.

System przeciwdziałania przemocy w rodzinie w Polsce jest oparty o ustawę o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, procedurę Niebieskiej Karty (NK) i zespoły interdyscyplinarne ds. przeciwdziałania przemocy. Jedną z pięciu służb, która jest uprawniona do rozpoczęcia procedury Niebieskiej Karty jest ochrona zdrowia, obok funkcjonariuszy policji, pracowników oświaty, pracowników pomocy społecznej lub przedstawicieli gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.

W roku 2020 założono łącznie 91,3 tys. Niebieskich Kart, z czego zaledwie 1031 karty zostały wystawione przez ochronę zdrowia (wzrost o 373 karty w stosunku do roku 2019), co stanowi tylko 1,1 proc. wszystkich zakładanych kart. 

Jak odmienić ten trend

„W wielu krajach na świecie funkcjonują w ochronie zdrowia formularze oceny ryzyka przemocy wobec starszych. To bardzo ważne narzędzie dla lekarza, które m.in. ułatwia diagnostykę różnicową, czyli pozwala uchwycić różnicę pomiędzy rzeczywistą chorobą somatyczną a odpowiedzią ciała na problemy psychologiczne pacjenta, w tym te związane z przemocą. Przemoc ma bardzo silny wpływ na zdrowie i somatykę pacjenta, ponieważ osoby starsze bardzo silnie reagują chorobami  ciała na problemy psychiczne. Często lekarz czuje, że coś dzieje się w życiu pacjenta, co ma wpływ na jego zdrowie, ale nie ma potwierdzenia. Pacjent np. unika kontaktu wzrokowego, unika odpowiedzi na pytania o rodzinę, jest wycofany, nie przestrzega zaleceń lekarza – mówi Agnieszka Skoczylas, lekarka geriatra, ordynatorka Oddziału Geriatryczno” – Internistycznego Szpitala Wolskiego im. dr Anny Gostyńskiej, ekspertka Fundacji Projekt Starsi.

Chodzi o odróżnienie urojeń prześladowczych charakterystycznych dla zespołów otępiennych. Pacjenci dotknięci nimi zgłaszają różne historie: tamci mnie trują, ci usiłują zabić, córka mnie okrada. Ważne, żeby odróżnić urojenia od faktycznych problemów. Agnieszka Skoczylas uważa, że jest to możliwe. W wypowiedziach osób dotkniętych otępieniem brak logiki, myślenie jest niespójne. 

„Trzeba się dobrze przyjrzeć pacjentowi. Również pod kątem mowy ciała. Osoby w opiece społecznej otrzymują leki na choroby psychotyczne i one dobrze działają” – tłumaczy Agnieszka Skoczylas.

Po co FORP

Po to, aby lekarz rozpoznał przypadki przemocy wobec osób starszych. Narzędzie jest przeznaczone dla pacjentów posiadających prawidłowe funkcje poznawcze i tych, u których stwierdza się łagodne zaburzenia poznawcze (MCI od ang. mild cognitive dispairement). Narzędzie nie jest przeznaczone dla osób z otępieniem. 

„Formularz przyczyni się do większego reagowania pracowników ochrony zdrowia na przemoc wobec osób starszych. Narzędzie stosowane powinno być w sytuacjach, kiedy lekarz przypuszcza, że starszy pacjent/tka może doznawać przemocy, a formularz pomoże mu ocenić prawdopodobieństwo jej występowania. Przed jego wypełnieniem lekarz powinien zadbać o właściwe warunki rozmowy, zapewnić pacjentowi/tce poczucie bezpieczeństwa, intymność i poufność (np. brak osób trzecich). Posługując się formularzem lekarz powinien postarać się przeprowadzić swobodną rozmowę z pacjentem, ale równocześnie uzyskać odpowiedzi na wszystkie pytania” – mówi Magdalena Rutkiewicz, prezeska Fundacji Projekt Starsi, inicjatora opracowania FORP.

Takie narzędzia jak formularz funkcjonują z powodzeniem w wielu krajach na świecie. 

Przykładem jest Indeks podejrzeń o nadużycia osób starszych © (EASI) – The Elder Abuse Suspicion Index ©, który został opracowany i zatwierdzony w języku angielskim i francuskim z dotacji Canadian Institute of Health Research (CIHR). Nie został jednak zaprojektowany jako narzędzie przesiewowe. Został zatwierdzony do badania bezpośredniego przez lekarzy rodzinnych pacjentów w swoich gabinetach, w wieku 65 lat i więcej. Badania formularzem EASI pokazały, że w Rumunii w 2016 21,5 proc. przebadanych nim pacjentów doświadczyło przemocy. W Irlandii w 2017 pojawiło się 11 proc. podejrzeń doznawania przemocy.

Zdaniem Marcina Jóźko EASI i FORP są wzajemnie komplementarne i optymalne byłoby zastosowanie obu narzędzi.

„Lokalne Badania Społeczne rekomendują stosowanie FORP w placówkach ochrony zdrowia, testowanie na większych próbach pacjentów i lekarzy oraz ewentualne korekty. Naszym zdaniem FORP jest możliwy do zastosowania również w pomocy społecznej pod warunkiem utworzenia nowych procedur” – mówi Marcin Jóźko.

Jak pracowano nad FORP

Formularz został przetestowany na grupie 275 osób starszych w dwóch placówkach POZ oraz na oddziale szpitalnym. 

Prace ekspertów poprzedzone były spotkaniami fokusowymi z seniorami, którzy opowiadali, jak taki formularz sobie wyobrażają, wypowiadali się także na temat lekarzy i ogólnie o polskim systemie ochrony zdrowia.

„Spotkania z seniorami pokazały, że starsi bardzo dobrze przyjęliby pytania lekarza dotyczące ich kondycji psychicznej, relacji w rodzinie czy w ogóle zainteresowania ich życiem. To oznaczałoby dla nich, że są ważni dla lekarza, że ten interesuje się ich zdrowiem i bierze pod uwagę wszystkie czynniki, które mają na nie wpływ – opowiada Rutkiewicz. 

Jak działa FORP

Składa się z dwóch części. Pierwsza to zestaw 9 pytań, skierowanych do pacjenta, wobec którego istnieje obawa, że doznaje przemocy ze strony rodziny, bliskich czy opiekunów. Drugą część stanowią 2 pytania adresowane do lekarza, na które ma odpowiedzieć na podstawie swoich obserwacji. Opracowane przez ekspertów pytania mają pomóc zdiagnozować najczęstsze formy przemocy wobec starszych. Nawet, jeśli pacjent odpowiadałby przecząco, same pytania i rozmowa z lekarzem może budzić u starszego pacjenta świadomość problemu.  

W zależności od odpowiedzi pacjenta, wyróżniamy 3 procedury postępowania: zieloną, żółtą i czerwoną. Zielona to procedura, która nie potwierdziła obaw lekarza, możliwe jest natomiast ponowne wypełnienie formularza po kilku tygodniach. Żółta stwierdza, że istnieje ryzyko doświadczenia przemocy. Lekarz powinien omówić z pacjentem odpowiedzi sygnalizujące przemoc, przekazać materiały informacyjne na temat przemocy i zmotywować pacjenta do skorzystania z pomocy. Informacje na temat wyniku badania i podjętych działań powinny zostać dołączone do dokumentacji medycznej. Czerwona procedura oznacza sytuację, w której zagrożone jest życie lub zdrowie pacjenta. W tym wypadku lekarz powinien wypełnić formularz Niebieskiej Karty, przekazać go odpowiedniej osobie w danej placówce medycznej i zgłosić sprawę do prokuratury.

Formularz oceny ryzyka przemocy wobec starszych będzie dostępny w formie otwartego pliku pdf na internetowej stronie Fundacji www.projektstarsi.pl. Do formularza dołączony będzie krótki film instruktażowy, jak wypełnić dokument. Planowane są również szkolenia dla pracowników ochrony zdrowia. Ponadto materiały informacyjne na temat przemocy wobec osób starszych w formie broszur i ulotek będą dostępne dla pacjentów w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej – w poczekalniach i bezpośrednio u lekarza rodzinnego, oraz w placówkach lecznictwa zamkniętego.

FORP powstał w czasie 2-letniego projektu badawczego (2021-2022), realizowanego przez Fundację Projekt Starsi w partnerstwie z firmą badawczą Lokalne Badania Społeczne, Narodowym Instytutem Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji, Centrum Medyczno-Diagnostycznym oraz NZOZ w Łodzi.

Źródło informacji: Serwis Zdrowie

Dystrybucja: pap-mediaroom.pl

W efekcie wsparcie trafiło do:

• 120 domów dziecka,
• 81 hospicjów,
• 51 domów dla samotnych mam,
• 8 organizacji zajmujących się ubóstwem menstruacyjnym,
• 2 fundacji oferujących pomoc wytchnieniową
• 30 schronisk i fundacji działających na rzecz zwierząt.

Do akcji włączyli się klienci Rossmanna korzystający z aplikacji Rossmann.PL. Skanując podczas każdych zakupów wirtualną kartę „zbierali” pieniądze dla wybranych przez siebie organizacji. Rossmann przeliczył je na punkty pomocowe – im więcej punktów, tym większą pomoc otrzymywała każda instytucja.

Organizacje same decydowały co z asortymentu Rossmanna otrzymają w ramach darowizny rzeczowej. Łączna wartość wsparcia to 28,5 mln złotych.

Przekazano między innymi:

• 593 tony chemii gospodarczej,
• 322 tony karmy dla zwierząt oraz żwirku dla kotów,
• 196 ton środków higieny osobistej (szampony, mydła, żele pod prysznic, pasty do zębów itp.),
• 110 ton produktów dla dzieci (w tym pieluchy, kaszki, słoiczki),
• 56 ton produktów do higieny intymnej.

Przez te wszystkie lata wysłuchano wielu historii podopiecznych organizacji, którym pomoc została udzielona, na przykład od rodziców niepełnosprawnych dzieci, które wymagają całodobowej opieki. Dla nich prozaiczna wizyta u dentysty czy u fryzjera to luksus, na który rzadko sobie pozwalają. Dla takich osób wsparciem jest opieka wytchnieniowa, czyli wykwalifikowany opiekun, który w określonym wymiarze czasu zajmuje się chorym, a mama może nie tylko załatwić ważne sprawy, ale również wyjść na kawę z koleżanką, pójść z mężem na randkę czy po prostu przespać nieprzerwanym snem 4 godziny.

Właśnie o tym nieprzerwanym śnie opowiedziała pierwsza podopieczna Fundacji KTOŚ z Łodzi.

„Nawet dla mnie, osoby, która, jak sądziłam zna temat, to był wstrząs, ale on tylko utwierdził mnie w przekonaniu, że pomysł na >>Ktosia<< był trafiony, i że po prostu muszę go realizować. Potrzebujących mamy wielu, jednak problemem jest to, co zwykle, czyli pieniądze, które niejednokrotnie stawiały pod znakiem zapytania losy fundacji. Na szczęście możemy liczyć na wsparcie darczyńców. Przykładowo, dzięki pomocy finansowej z Rossmanna mogliśmy zatrudnić sześciu opiekunów i zapewnić wsparcie czterdziestu mamom i ich dzieciom” – mówi Magda Kijańska, szefowa Fundacji KTOŚ.

Innym wciąż słabo nagłośnionym tematem jest ubóstwo menstruacyjne. By mu przeciwdziałać, wspólnie z Kulczyk Foundation zainicjowaliśmy program „Podpaski w szkole dla każdej dziewczyny”. Dzięki niemu do końca 2022 r. do 320 szkół w Polsce trafiło ponad 3 mln podpasek.

„Kiedy tylko dowiedziałam się o projekcie, natychmiast zgłosiłam naszą szkołę. Pomyślałam, że to ważna forma wsparcia naszych uczennic, zwłaszcza tych z najmniejszych i najbiedniejszych miejscowości. Od wolontariuszek z naszej szkoły wiem, że każdego dnia ubywa od kilku do kilkunastu podpasek, a to znaczy, że dziewczyny ich używają. Nie wiem czy to dlatego, że nie mają na nie pieniędzy i pewnie nigdy się nie dowiem tak na sto procent, bo jednak łatwiej podejść do koleżanki, nawet tej bliskiej, i poprosić o podpaskę, bo zaskoczył nas okres niż powiedzieć >>słuchaj, ostatnio kiepsko u mnie w domu z kasą<<. – mówi Edyta Mataśka, pedagog i wicedyrektor z Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 w Zduńskiej Woli.

„Pomagamy jak umiemy” to program, który wciąż ewoluuje. Obecnie prowadzone są prace nad jego przyszłoroczną edycją.

Źródło informacji: Rossmann Supermarket Drogeryjny Polska Sp. z o.o.

Wiadomości dystrybuowane przez: pap-mediaroom.pl

„W 2019 roku w trakcie ogólnopolskiej kontroli escape roomów nasze pokoje spełniły wszystkie wy-mogi bezpieczeństwa i standardy branżowe. Później jednak przyszła urzędowa decyzja o zamknięciu naszego lokalu w Łodzi ze względu na to, jak w przeszłości był zarejestrowany. Ratując się zorgani-zowaliśmy przeprowadzkę firmy do Warszawy, co się udało, ale wtedy przyszła pandemia i lockdowny. Przez to od wiosny 2020 do końca 2021 roku działaliśmy w sumie kilka miesięcy” – mówi Basia Otul-ska, właścicielka firmy Mysterious Room.

Mimo trudnych czasów wiele firm wykorzystało ten okres na inwestycje i budowę nowych escape roo-mów. Obecna liczba premier (35) jest najwyższa od 4 lat, a już zaplanowane kolejne otwarcia wskazują, że może to być trwały trend wzrostowy. W Polsce działa obecnie 515 escape roomów – dla porównania w Niemczech jest ich 1191, w Czechach 222, a na Słowacji 113.

„Poziom escape roomów jest już na tyle zaawansowany, a oczekiwania klientów rosną w takim tem-pie, że aby się utrzymać po prostu nie ma wyjścia i trzeba inwestować. Wiele firm, liderów rynku wprowadziło naprawdę profesjonalne scenografie, efekty specjalne czy aktorów i w ten sposób bardzo wysoko zawiesiło poprzeczkę” – mówi Paweł Kuczwalski, właściciel firmy iEscape posiadającej escape roomy w Olsztynie i Grudziądzu. Firma ta w tym roku otworzyła jeden nowy pokój zagadek, a już szykuje się na premierę kolejnego.

„Wytrwałość i wiara w sens ten rozrywki opłaciła się. W 2022 roku nasza firma to m.in. 5 escape roo-mów w Warszawie, w tym jeden stricte dla dzieci, pokoje w formule live cam i warsztat tworzący poko-je zagadek na eventy czy premiery filmów i seriali: zbudowaliśmy na przykład escape room na potrze-by serialu >>Skazana<< z Agatą Kuleszą. Rynek odżywa i widać to na wielu różnych polach” – dodaje Basia Otulska.

Czołówka światowych rankingów

W ostatnich latach pojawiło się kilka międzynarodowych rankingów, które wyznaczają standardy i na-rzucają tempo rozwoju dla firm escape roomowych na całym świecie. Warto tu podkreślić, że polski rynek jest dzisiaj naprawdę doceniany i wysoko pozycjonowany.

Według Top Escape Rooms Project (inaczej TERPECA) – najpopularniejszego globalnego zestawienia – najwyżej pozycjonowany pokój z Polski, „Opuszczony Hotel” z Wrocławia, został wybrany 9. pokojem na świecie. W pierwszej setce pokoi znalazło się w sumie 7 escape roomów z Polski. Docenione zostały również polskie firmy – Exit19.pl (twórca „Opuszczonego Hotelu”) został ogłoszony szóstą najlepszą firmą escape room-ową na świecie, Wyjście Awaryjne z Bydgoszczy i Warszawy znalazło się na 14. miejscu, a TickTack z Gliwic na 17.

„Do obecnej sytuacji podchodzimy trochę, jak do >>startu 2.0<<. Przychodzi do nas coraz więcej klientów, którzy dopiero dowiedzieli się o escape roomach. Z kolei od doświadczonych grup, które rocznie odwiedzają dziesiątki escape roomów w różnych krajach słyszymy, że w Polsce naprawdę zaskakuje ich poziom dopracowania pokoi. To wszystko wzajemnie się napędza, bo dzięki temu firmy mają coraz większe budżety, które pozwalają na coraz odważniejsze realizacje” – mówi Grzegorz Cholewa z firmy Exit19.pl.

Rekord rezerwacji pobity o 20%

Z 515 działających w Polsce escape roomów 319 dostępnych jest poprzez system rezerwacyjny Lockme. Wzrost rynku widać również z tego poziomu. Serwis ten w sierpniu 2022 roku zanotował największą ilość rezerwacji w swojej historii – skok był o ponad 20% względem wcześniejszego rekor-du. Pojawiają się nawet głosy, że obecna sytuacja gospodarcza i inflacja może być wręcz szansą dla branży.

„Już teraz widzimy, że wiele osób czy całych rodzin rezygnuje z dłuższych wakacji i dalekich podróży, ale stara się to sobie zrekompensować w swoim mieście albo w ramach weekendowych wyjazdów. Tutaj upatrujemy dużą szansę dla escape roomów, które coraz śmielej pojawiają się w zestawieniach lokalnych atrakcji czy przewodnikach. Obecny ruch naprawdę napawa optymizmem” – dodaje Paweł Kuczwalski z iEscape.

Źródło informacji: Lockme

Wiadomości dystrybuowane przez: pap-mediaroom.pl

Ambasadorkami 6. PKO Biegu Charytatywnego są m.in. wybitne polskie lekkoatletki Sofia Ennaoui i Joanna Jóźwik. W akcję włączyli się również inni czołowi sportowcy: Artur Partyka, Paweł Januszewski, Sebastian Chmara czy siatkarz Witold Roman.

„PKO Bank Polski bardzo wspiera sport, a także działania związane ze społeczną odpowiedzialnością biznesu. Projekt biegu charytatywnego łączy te obszary. Jest to jedyny bieg w Polsce, w którym mogą uczestniczyć wszyscy, nawet dzieci od pierwszego roku życia, na dostosowanym do ich możliwości dystansie” – mówi Robert Lubański, dyrektor Departamentu Zarządzania Marką i CSR PKO BP.

Jak podkreśla Sofii Ennaoui, wicemistrzyni Europy z 2018 r., tegoroczna brązowa medalistka Mistrzostw Europy i piąta zawodniczka na Mistrzostwach Świata, bieganie daje dużo satysfakcji i jest najłatwiejszym nośnikiem pozytywnych emocji, dzięki którym wydzielają się endorfiny. 

„Sport mnie zahartował, dał mi wiele pozytywnych cech, które wykorzystuję na co dzień: wielką odwagę, umiejętność ciężkiej pracy i niepoddawania się nawet w trudnych chwilach” – przekonuje Ennaoui.

W biegu 24 września wystartują pięcioosobowe sztafety, które przez godzinę będą pokonywać kolejne okrążenia stadionów. Każdy uczestnik sztafety musi przebiec przynajmniej jedno okrążenie. Po biegu głównym odbędzie się PKO Bieg Charytatywny Młodych, w którym wystartują dzieci do 13. roku życia, pokonując – w zależności od wieku – dystanse 100, 200 lub 400 metrów.

W zamian za zaangażowanie uczestników, Fundacja PKO Banku Polskiego przekaże beneficjentom środki finansowe, które wesprą opiekę psychologiczną tam, gdzie zapotrzebowanie na nią jest szczególnie wysokie, czyli w domach dziecka i placówkach opiekuńczo-wychowawczych.

„Dzieci, które do nas przychodzą są naprawdę poranione. To, co przeżyły, to tylko one same wiedzą. Wsparcie Fundacji PKO Banku Polskiego jest bardzo ważne, bo dostaniemy środki na opracowanie diagnozy psychofizycznej dziecka, na konsultacje psychiatryczne oraz na dostosowane do wieku i potrzeb dziecka terapie” – wyjaśnia Anna Miler z Towarzystwa Pomocy św. Brata Alberta. 

Jak zaznaczyła, terapia musi być wszechstronna i dobrana indywidualnie do dziecka. Chcemy by były również środki na zajęcia typu hipoterapia czy dogoterapia – to są zajęcia, które dzieci bardzo lubią – dodaje Miler.

Ambasadorki akcji podkreślają, że wsparcie psychologiczne dziecka jest kluczowe, by potem mogło osiągać swoje zamierzone cele. 

„Gdybym nie miała wsparcia na samym początku, gdybym wracała z treningów do domu i słyszała od rodziców: daj spokój, nie męcz się, zajmij się czymś innym, to na pewno nie zostałabym sportowcem i na pewno nie osiągnęłabym takich celów” – zaznacza Joanna Jóźwik, piąta zawodniczka Igrzysk Olimpijskich w Rio de Janeiro na dystansie 800 metrów.

Zapisy na 6. PKO Bieg Charytatywny są prowadzone od 24 sierpnia na stronie www.pkobiegcharytatywny.pl. Gwarancję startu zapewnia nadanie numeru startowego, który jest przydzielany po zaksięgowaniu opłaty startowej. Minimalna opłata za pakiet startowy drużyny wynosi 50 zł i jest przekazywana na cel charytatywny biegu.

Źródło informacji: PAP MediaRoom
 

Źródło wiadomości: pap-mediaroom.pl